به گزارش عدل و اقتصاد ،اینترنت ایران در روزهای اخیر وارد فاز ناپایداری شده است؛ اختلالهایی که نه سراسریاند و نه قابل پیشبینی. تفاوت کیفیت اتصال از یک محله تا چند کیلومتر آنطرفتر، ازکارافتادن برخی VPNها و ادامه فعالیت ناپایدار برخی دیگر، نشان میدهد با یک مدیریت مرحلهای و منطقهای ترافیک مواجهایم. نتیجه برای کاربران اما روشن است: اینترنت از ابزار تسهیل زندگی، به مانعی فرسایشی تبدیل شده است.
اینترنتی که از یک خیابان تا خیابان بعدی فرق میکند
تجربه کاربران در روزهای اخیر نشان میدهد اینترنت دیگر یک وضعیت یکنواخت ندارد. در مرکز شهر پیامرسانها بهسختی باز میشوند، اما چند کیلومتر دورتر همان اتصال قابل استفاده است. این ناهمگونی، نه تصادفی، بلکه حاصل اعمال اختلالهای منطقهای است که کیفیت اتصال را به موقعیت جغرافیایی گره زده است.
چرا فیلترشکنها همزمان از کار میافتند؟
از نگاه فنی، همه VPNها ساختار یکسانی ندارند. برخی از آنها از پروتکلهایی استفاده میکنند که الگوی ارتباطی مشخص و قابل شناسایی دارند. این نوع ترافیکها راحتتر شناسایی میشوند و اعمال محدودیت روی آنها کمترین اختلال جانبی را برای سرویسهای عادی اینترنت ایجاد میکند. به همین دلیل، بعضی فیلترشکنها ناگهان کاملاً از دسترس خارج میشوند.
وقتی فیلترینگ پرهزینه میشود
در مقابل، ابزارهایی وجود دارند که رفتاری شبیه ترافیک عادی وب دارند و روی بسترهایی مانند HTTP یا HTTPS عمل میکنند. محدودسازی این نوع ارتباطات، ریسک اختلال گسترده در سایتها و سرویسهای عمومی را بالا میبرد. به همین علت، این ابزارها معمولاً بهطور ناپایدار و مقطعی همچنان قابل استفاده باقی میمانند.
فیلترینگ چندلایه؛ از فشار سبک تا اختلال شدید
مدیریت ترافیک اینترنت را میتوان در چند سطح تصور کرد؛ از محدودسازی برخی پروتکلها گرفته تا هدفگیری ارتباطات طولانیمدت یا پرحجم. انتخاب هر سطح، پیامد متفاوتی برای کاربران دارد. نکته مهم این است که این انتخابها صرفاً فنی نیستند، بلکه با درنظرگرفتن میزان اختلال قابل تحمل در زندگی روزمره انجام میشوند.
اختلالهای منطقهای؛ چرا تجربهها متفاوت است؟
یکی از دلایل اصلی تفاوت کیفیت اینترنت، ناهمگونی زیرساختهاست. تجهیزات و سامانههای مدیریت ترافیک در استانها و حتی شهرهای مختلف یکسان نیستند. همین تفاوتها باعث میشود نوع اختلال، شدت کندی و حتی امکان اتصال به VPN از منطقهای به منطقه دیگر تغییر کند.
وقتی اینترنت مستقیماً به معیشت گره میخورد
برای بخشی از کاربران، اختلال اینترنت فقط یک ناراحتی روزمره نیست؛ مستقیماً بر درآمدشان اثر میگذارد. کندی اینترنت و اختلال GPS، فعالیت رانندگان تاکسی اینترنتی، فریلنسرها و کسبوکارهای آنلاین را مختل کرده و هزینههای زمانی و مالی آنها را افزایش داده است.
بازار آشفته VPN؛ فراتر از فناوری
ناپایداری اینترنت، بازار VPN را نیز به فضایی بیثبات و غیرقابل پیشبینی تبدیل کرده است. تغییر مداوم تنظیمات، نیاز به چند ابزار همزمان و قطعووصلیهای پیدرپی، تجربهای فرسایشی برای کاربران ساخته که اعتماد به این ابزارها را بهشدت کاهش داده است.
آنچه کاربران امروز تجربه میکنند، اینترنتی است که «وصل است اما کار نمیکند». اختلالهای منطقهای، فیلترینگ مرحلهای و ناپایداری VPNها، نشان میدهد اینترنت در شرایط پرتنش، نخستین ابزاری است که قربانی میشود. نتیجه روشن است: هزینه این ناپایداری نه فنی، بلکه اجتماعی و اقتصادی است؛ هزینهای که مستقیماً بر زندگی روزمره مردم تحمیل میشود.
دریافت صفحه با کد QR