عدم دستیابی به موفقیت پس از ۲۱ ساعت مذاکره، دولت ترامپ را با چندین گزینه نامطلوب روبرو خواهد کرد

به گزارش نیویورک تایمز، ناکامی «جی‌دی ونس» در تحمیل خواسته‌های واشنگتن به تهران در یک نشست طولانی و فرسایشی، نه‌تنها غافلگیرکننده نبود، بلکه بار دیگر محدودیت‌های راهبردی آمریکا در برابر ایران را آشکار کرد؛ محدودیتی که اکنون دولت دونالد ترامپ را در تنگنایی بی‌سابقه قرار داده است.
این رسانه می‌نویسد، شکست مذاکرات، کاخ سفید را میان گزینه‌هایی پرهزینه و پیچیده گرفتار کرده است: یا ورود به یک روند طولانی و فرسایشی مذاکره با ایران، یا بازگشت به جنگی که پیش از این نیز نتوانست اهداف اعلامی واشنگتن را محقق کند و در عوض، یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های انرژی جهان در دوران معاصر را رقم زد.
مقام‌های آمریکایی، طبق این گزارش، تصمیم‌گیری نهایی را به شخص ترامپ واگذار کرده‌اند؛ رئیس‌جمهوری که در میانه این بحران راهی فلوریدا شده است. اما آنچه روشن است، این است که هیچ‌یک از مسیر‌های پیش‌رو، دستاوردی سریع یا بدون هزینه برای آمریکا به همراه نخواهد داشت.
ونس پس از بیش از ۲۱ ساعت مذاکره، عملاً دست خالی بازگشت. او بدون ارائه جزئیات، صرفاً اعلام کرد که واشنگتن پیشنهاد «همه یا هیچ» را روی میز گذاشته بود؛ پیشنهادی که ایران باید در آن برای همیشه برنامه هسته‌ای خود را کنار می‌گذاشت. پیشنهادی که به‌روشنی نشان‌دهنده تداوم نگاه تحکمی آمریکا در قبال ایران است.
به نوشته نیویورک‌تایمز، این رویکرد تفاوتی با بن‌بست مذاکرات ژنو در ماه فوریه ندارد؛ همان بن‌بستی که در نهایت به دستور ترامپ برای آغاز ۳۸ روز حملات گسترده علیه ایران منجر شد—حملاتی که هزاران هدف را در خاک ایران درگیر کرد، اما نتوانست نتیجه سیاسی مورد نظر واشنگتن را به‌دست آورد.
ترامپ در محاسبات خود بر این باور بود که نمایش گسترده قدرت نظامی آمریکا، ایران را وادار به عقب‌نشینی خواهد کرد. اما آنچه رخ داد، برخلاف این تصور بود. ایران نه‌تنها تسلیم نشد، بلکه نشان داد که حتی در برابر شدیدترین فشار‌های نظامی نیز حاضر به عقب‌نشینی از مواضع راهبردی خود نیست.
وزارت امور خارجه ایران در واکنش به این تحولات تأکید کرد که تلفات انسانی و خسارات جنگ، عزم تهران را برای دفاع از حقوق خود «راسخ‌تر از همیشه» کرده است. نیویورک‌تایمز این موضع را نشانه‌ای از شکاف عمیق میان برداشت دو طرف از نتایج جنگ می‌داند.
این گزارش می‌افزاید، نگرانی اصلی دولت ترامپ اکنون نه صرفاً ایران، بلکه گرفتار شدن در یک روند طولانی و پرهزینه است. در حالی که ترامپ خود را پیروز می‌داند و انتظار «تسلیم» دارد، تجربه توافق پیشین در دوران باراک اوباما نشان می‌دهد که هرگونه توافق واقعی با ایران نیازمند زمان، مذاکره و مصالحه است—عناصری که در رویکرد فعلی کاخ سفید جای چندانی ندارند.
در آن توافق، ایران اجازه یافت بخشی از برنامه هسته‌ای خود را حفظ کند و محدودیت‌ها به‌تدریج کاهش یابد؛ مسئله‌ای که امروز نیز یکی از نقاط اصلی اختلاف باقی مانده است. ایران همچنان بر حق خود برای غنی‌سازی تأکید دارد، در حالی که آمریکا آن را تهدیدی بالقوه تلقی می‌کند.
به نوشته نیویورک‌تایمز، ۳۸ روز جنگ نه‌تنها این اختلاف را حل نکرد، بلکه آن را عمیق‌تر نیز کرده است. اکنون تهدید ترامپ به ازسرگیری جنگ، بیش از آنکه یک اهرم فشار مؤثر باشد، نشانه‌ای از بن‌بست راهبردی واشنگتن تلقی می‌شود.
در واقع، آتش‌بس دو هفته‌ای که تا ۲۱ آوریل ادامه دارد، بیش از آنکه نتیجه برتری آمریکا باشد، تلاشی برای مهار پیامد‌های اقتصادی جنگ است. کاهش ۲۰ درصدی عرضه جهانی نفت، افزایش شدید قیمت‌ها و بروز کمبود در زنجیره تأمین، فشار‌های سنگینی بر اقتصاد آمریکا و متحدانش وارد کرده است.
بازار‌های جهانی تنها با امید به کاهش تنش‌ها واکنش مثبت نشان دادند؛ اما ازسرگیری جنگ می‌تواند بار دیگر اقتصاد جهانی را با شوکی جدید مواجه کند—سناریویی که برای کاخ سفید از نظر سیاسی نیز پرهزینه خواهد بود.
در این میان، تنگه هرمز به مهم‌ترین اهرم فشار ایران تبدیل شده است. تهران به‌صراحت اعلام کرده که موضوع این گذرگاه راهبردی در صدر مذاکرات قرار دارد. به گفته مقام‌های ایرانی، بحث‌هایی درباره تنگه هرمز، برنامه هسته‌ای، غرامت جنگی، رفع تحریم‌ها و پایان کامل جنگ در جریان بوده است.
نیویورک‌تایمز تأکید می‌کند که همین مسئله نشان می‌دهد ابتکار عمل تا حد زیادی از دست واشنگتن خارج شده و اکنون ایران توانسته موضوعات کلیدی را به دستور کار مذاکرات تحمیل کند.
ایران همچنین خواستار دریافت غرامت و رفع تحریم‌ها شده است؛ درخواست‌هایی که آمریکا با آنها مخالفت کرده یا آنها را به آینده‌ای نامعلوم موکول کرده است. اما نفس طرح این مطالبات، به‌گفته تحلیلگران، نشان‌دهنده موقعیت متفاوت ایران نسبت به آغاز جنگ است.
در نهایت، این گزارش نتیجه می‌گیرد که هر دو طرف خود را پیروز می‌دانند: آمریکا به‌دلیل قدرت نظامی، و ایران به‌دلیل ایستادگی و عدم تسلیم. اما واقعیت میدانی، بیش از هر چیز، از محدودیت قدرت آمریکا در تبدیل برتری نظامی به دستاورد سیاسی حکایت دارد؛ و همین مسئله است که چشم‌انداز هرگونه توافق را پیچیده‌تر از همیشه کرده است.