پرسش‌های جلایی‌پور از تصمیم‌گیران «طبقاتی‌سازی اینترنت»

یک پژوهشگر اجتماعی با طرح پرسش‌هایی درباره موضوع «طبقاتی‌سازی اینترنت»، اظهار کرد: مگر دولت دانای کل نیازهاست و ظرفیت سنجش همه نیازها را دارد که نیازمحور شدن اینترنت قابل دفاع باشد؟

محمدرضا جلائی‌پور در کانال تلگرامی خود با طرح پرسش‌هایی درباره موضوع «طبقاتی‌سازی اینترنت» مطرح کرد و نوشت:

«به عنوان یک شهروند غیرمتخصص در حکمرانی سایبری که دغدغه‌مند عدالت و برابری است، از حامیان «اینترنت نیازمحور» (بخوانیم «طبقاتی‌سازی اینترنت») پرسش‌هایی انتقادی دارم که چند موردش را طرح می‌کنم: چه کسی مسئول اینترنت در ایران است و پرسش‌های زیر را از چه شخص/نهادی باید بپرسیم؟ اگر رئیس جمهور و وزیر ارتباطات، چرا علی‌رغم شعارهای انتخاباتی رئیس جمهور و مخالفت صریحش با طبقاتی‌سازی اینترنت امکان اجرای برنامه‌اش را نیافته است؟ اگر [برخی از]شورا[ها]، چرا رئیس جمهور نتوانسته است افرادی همسو با شعارهای انتخاباتی‌اش را برای دبیری و عضویت حقیقی در شورا[ها] تعیین کند؟... نام رای دهندگان به طبقاتی‌سازی اینترنت... چیست؟»
وی با طرح این پرسش که «آیا تبعات «شکاف دیجیتالِ» بسیار شدیدی که با طبقاتی‌سازی اینترنت در خود جامعهٔ ایران و نیز بین ایران و سایر کشورها ایجاد می‌شود و تاثیرش در تخریب زمینه‌های توسعهٔ فراگیر ملی بررسی و سنجیده شده است؟»، ادامه داد: «آیا طبقاتی شدن اینترنت، در واقع حقوق دیجیتال شهروندان و حق دسترسی به اینترنت بین‌الملل را تبدیل به کالای قابل خریداری برای فرادستان اقتصادی و سیاسی نمی‌کند؟ (چه در شکل خرید استارلینک، چه در شکل خرید کانفیگ و وی‌پی‌ان گران و چه در شکل انواع اینترنت پرو/سفید/وایت‌لیستی) با توجه به این‌که همین مسیر کالایی‌سازی/رانتی‌سازی/طبقاتی‌سازیِ حقوق پایه در حوزهٔ آموزش و سلامت و تا حدی سیاست (حق تشکل و تحزب برای تاثیر بر سرنوشت عمومی) به انواع تبعیض و نابرابریِ ناروا انجامیده است و با عنایت به این‌که اکثریت ایرانیان کاربر فعال اینترنت هستند، آیا طبقانی‌سازی اینترنت به فراگیر شدن بی‌سابقه و خطرخیزِ حس تبعیض و نابرابری نمی‌انجامد؟»
جلایی‌پور با اشاره به نتایج برخی نظرسنجی‌ها در زمینه وضعیت اینترنت، یادآور شد: «با توجه به این‌که در نظرسنجی‌های معتبر اکثریت ایرانیان از وضعیت اینترنت راضی نیستند و این‌که در میان ۱۰۰ کشور اول جهان از نظر جی‌دی‌پی، ایران بدترین کیفیت اینترنت را دارد،‌ چرا برای افزایش رضایت عمومی در شرایط تشدید تهدیدهای نظامی و اقتصادی علیه ایران، گشایش‌ در حکمرانی سایبری در دستور کار نهادهای تصمیم‌گیر قرار نمی‌گیرد؟ با توجه به ضرورت افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از جی‌دی‌پی و با عنایت به نقش روزافزون دسترسی به ابزارهای آنلاین و هوش مصنوعی در کسب و کارها و زندگی شخصی و روزمره،‌ چگونه دولت و ملت ایران می‌توانند در شرایط تحریمی و جنگ‌زده، بدون دسترسی اکثریت به اینترنت بین‌الملل توسعه‌آفرین شوند؟ با توجه به وابستگی شغل و معیشت حداقل ۱۰ میلیون ایرانی به اینترنت بین‌الملل، چگونه طبقاتی‌سازی اینترنت می‌تواند به بیکاری گسترده و تبعات خطرناک اقتصادی و اجتماعی و امنیتی‌اش نینجامد؟ با توجه به این‌که طبق نظرسنجی ایسپا ۸۲ درصد کل کاربران اینترنت قبل از جنگ از فیلترشکن استفاده می‌کرده‌اند و اینترنت نیازمحور/طبقاتی قطعا تنها به کسر کوچکی از این جمعیت چند ده‌میلیونی خواهد رسید، آیا نارضایتی شدیدی که تداوم قطع اینترنت بین‌الملل در ده‌ها میلیون کاربر ایرانی ایجاد می‌کند، نوعی اقدام علیه امنیت ملی نیست؟
این پژوهشگر اجتماعی با طرح این پرسش که «مگر اینترنت صرفا ابزار پاسخگویی به نیازهای شناخته‌شده است» و «مگر دولت دانای کل نیازهاست و ظرفیت سنجش همهٔ نیازها را دارد که نیازمحور شدن اینترنت قابل دفاع باشد؟»، تصریح کرد: «مثلا اینترنت به عنوان ابزار کشف و پرسه در جهان و شناسایی فرصت‌هایش که هر ایرانی حق بهره‌مندی از آن را دارد چگونه با اینترنت نیازمحور پاسخ داده می‌شود؟»
وی با ابراز ادعای «نشستن ذینفعان سیاسی فیلترینگ و طبقاتی‌سازی اینترنت بر صندلی‌های تصمیم‌گیری» پرسیده است «آیا این مصداق تعارض منافع نیست؟» و ادامه داده است: «با توجه به این‌که ملاحظات امنیت ملی و صیانت از حقوق کاربران مستلزم امکان اعمال حکمرانی سایبری و عادلانه است و با عنایت به این‌که اینترنت ماهواره‌ای در حال ارزان‌تر و دسترس‌پذیرتر شدن است و نیمی از کاربران اینترنت در ایران می‌گویند حاضرند بیش از دو برابر هزینه کنند تا به اینترنت ماهواره‌ای دسترسی داشته باشند،‌ آیا طبقاتی‌سازی اینترنت عملا به افزایش تدریجی درصد کاربران استارلینک و ممتنع شدن حاکمیت سایبری ملی و عوارضی که برای امنیت ملی و حقوق کاربران دارد نمی‌انجامد؟ آیا طبقاتی‌سازی اینترنت جز این‌که ناعادلانه است، از این جهت هم خودشکن و عملا ضد امنیت و منافع ملی نیست؟»