عدل و اقتصاد - هشدار؛ وقتی نمایش مواد مخدر در سریالها عادی می‌شود

هشدار؛ وقتی نمایش مواد مخدر در سریالها عادی می‌شود

یک روان‌شناس و عضو هیأت علمی دانشگاه با اشاره به نحوه بازنمایی مصرف مواد مخدر در برخی آثار شبکه نمایش خانگی، نسبت به خطر عادی‌سازی این پدیده هشدار داد و بر ضرورت مدیریت هوشمند محتوای نمایشی با مشارکت نهادهای مسئول، هنرمندان و خانواده‌ها تأکید کرد.

دکتر مسعود نویدی‌مقدم با اشاره به نحوه بازنمایی مصرف مواد مخدر در برخی فیلم‌ها و سریال‌های شبکه نمایش خانگی، به مسئولیت چندوجهی عوامل تولید اشاره کرد و گفت: اگرچه نقش اصلی در این حوزه بر عهده نهادهای متولی، سازمان‌های مرتبط، اسپانسرها و سرمایه‌گذاران است اما هنرمندان نیز می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند. به‌عنوان نمونه، پیشنهاد می‌شود در کنار تولید این آثار، پویش‌های فرهنگی و روان‌شناختی برای افزایش آگاهی عمومی طراحی و اجرا شود.
این روان‌شناس افزود: هنرمندان می‌توانند با ارائه هشدارهای هدفمند به فیلم‌سازان درباره عناصر آسیب‌زا در آثار نمایشی، یا مشارکت فعال در کمپین‌های ضد اعتیاد، گامی مؤثر بردارند. همچنین حضور در برنامه‌های تحلیلی، برگزاری نشست‌ها و پنل‌های گفت‌وگو و ایفای نقش در آثاری با پیام‌های آگاه‌سازانه، از دیگر اقدامات قابل توجه در این زمینه است.
این عضو هیأت علمی دانشگاه تأکید کرد: پس از اکران آثار نیز می‌توان پیام‌های زیستی، روانی، اجتماعی و معنوی مرتبط با موضوع اعتیاد را مطابق با چارچوب‌های ارائه‌شده توسط سازمان بهداشت جهانی به‌عنوان پیوست رسانه‌ای منتشر کرد. علاوه بر این، ارائه الگوهای جایگزین مثبت در روایت‌ها، مانند نمایش مسیر ترک موفق یا بازسازی شخصیت، در کنار نمایش کنترل‌شده مصرف مواد، می‌تواند به شکل‌گیری نگرش صحیح در مخاطب کمک کند.
وی در پاسخ به این پرسش که چگونه می‌توان این موضوع را در قالبی هشداردهنده به مخاطب ارائه داد، گفت: آنچه مطرح است، «مدیریت هوشمند آثار نمایشی» است؛ رویکردی که در بسیاری از کشورهای جهان مورد توجه قرار گرفته است. هدف نهایی باید جلوگیری از عادی‌سازی و ترویج مصرف مواد باشد، در عین حال که «آزادی خلاقیت هنری» و «بازنمایی واقعیت اجتماعی» نیز حفظ می‌شود. هنر باید آزادانه پرواز کند، اما این پرواز نباید به تقویت آسیب‌های اجتماعی بینجامد.
این کارشناس خانواده در بخش دیگری از سخنان خود با ارائه توصیه‌هایی به خانواده‌ها گفت: به‌جای حذف کامل این‌گونه آثار، والدین باید بر تقویت ارتباط با فرزندان و شناخت گروه همسالان آن‌ها تمرکز کنند. آموزش مهارت‌های خودمراقبتی و الگوسازی صحیح در خانواده از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
وی همچنین هشدار داد: ممنوع‌کردن صرفِ مشاهده برخی صحنه‌ها برای فرزندان، در حالی که والدین خود آن‌ها را تماشا می‌کنند، می‌تواند حس کنجکاوی و تمایل به تجربه را در کودکان و نوجوانان افزایش دهد.
براساس گزارش روابط عمومی ستاد مبارزه با مواد مخدر، نویدی‌مقدم در پایان خاطرنشان کرد: والدین باید به رده‌بندی سنی آثار توجه داشته باشند، با فرزندان خود صادقانه گفت‌وگو کنند و پیام‌های روشن و قابل‌فهمی در این زمینه منتقل کنند.