چرا کنکور ۱۴۰۵ سرنوشت ساز شد؛ چالش تاثیر ۶۰ درصد سوابق تحصیلی

در کنکور ۱۴۰۵ سوابق تحصیلی ۶۰درصد نمره را به خود اختصاص می دهد و تاثیر قطعی آن نیز اهمیت آن را بیش از گذشته کرده و همین امر موجب شده که شرایط مبهم برگزاری امتحانات نهایی نگرانی را بیشتر کند.

برای اولین بار در تاریخ کنکور، نمره سوابق تحصیلی تاثیر بیشتری از نمره کنکور دارد و در کنکور ۱۴۰۵ میزان تاثیر سوابق تحصیلی ۶۰ درصد نمره را به خود اختصاص می دهد. از همین رو این تغییر مهم باعث شده است که تاثیر سوابق تحصیلی اهمیت بیشتری پیدا کند.

براساس مصوبه اصلاح تأثیر معدل در کنکور سراسری که با عنوان «اصلاح و تکمیل مصوبه سیاست‌ها و ضوابط ساماندهی سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش‌عالی (پس از پایان متوسطه)» به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده است سهم نمره سابقه تحصیلی پایه های یازدهم و دوازدهم برای سنجش و پذیرش متقاضیان ورود به آموزش عالی در رشته‌های پرمتقاضی به میزان ۶۰ درصد و با تأثیر قطعی در نمره کل نهایی لحاظ می شود.
دبیرخانه شورای سنجش و پذیرش دانشجو نیز در تشریح نحوه اجرای این مصوبه اعلام کرد: در آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ برای همه متقاضیان سابقه تحصیلی پایه یازدهم (برای هر دو نظام آموزشی ۳-۳-۶ و سالی واحدی) با تاثیر قطعی و سابقه تحصیلی پایه دوازدهم برای نظام آموزشی ۳-۳-۶ و سابقه تحصیلی دیپلم و پیش‌دانشگاهی برای نظام آموزشی سالی واحدی با تاثیر قطعی در نمره‌کل سابقه تحصیلی لحاظ می‌شود.
سهم نمره‌کل سابقه تحصیلی هر یک از پایه‌ها در هر یک از گروه‌های آزمایشی آزمون سراسری سال ۱۴۰۵ به این صورت است که در نظام آموزشی ۳-۳-۶ میزان تاثیر پایه یازدهم ۱۷ درصد و میزان تاثیر پایه دوازدهم ۴۳ درصد و در مجموع ۶۰ درصد است. همچنین در نظام آموزشی سالی واحدی میزان تاثیر پایه یازدهم ۱۷ درصد، میزان تاثیر دیپلم ۳۲.۲۵ درصد و میزان تاثیر ۱۰.۷۵ درصد و در مجموع ۶۰ درصد است.
سهم نمره‌کل آزمون اختصاصی (کنکور) در گروه‌های آزمایشی علوم ریاضی و فنی، علوم تجربی و علوم انسانی ۴۰ درصد و در گروه‌های آزمایشی هنر و زبان‌های خارجی ۷۰ درصد است. برای گروه‌های آزمایشی هنر و زبان‌های خارجی فقط دروس عمومی لحاظ می شود.
نکته مورد اهمیت این است که همه متقاضیانی که سابقه تحصیلی کامل پایه یازدهم و دوازدهم (یا دیپلم و پیش‌دانشگاهی برای نظام آموزشی سالی واحدی) مورد نیاز گروه آزمایشی مورد نظر خود را ندارند باید نسبت به ایجاد سابقه تحصیلی دروس عمومی و اختصاصی پایه‌های یازدهم و دوازدهم براساس برنامه اعلامی وزارت آموزش و پرورش اقدام کنند.

این در حالی است که به دلیل شرایط جنگی حاکم بر کشور هنوز تکلیف امتحانات نهایی مشخص نشده است و دانش آموزان و حتی داوطلبانی که مایل به ایجاد سابقه تحصیلی هستند نمی دانند که نمره های سوابق تحصیلی پایه‌های یازدهم و دوازدهم را چگونه باید کسب کنند.
مصوبه شرایط اضطراری آزمون‌های نهایی به ایجاد «سابقه تحصیلی» منجر نمی شود و داوطلبان تا برگزاری امتحانات نهایی باید صبر کننددر همین زمینه شورای عالی آموزش وپرورش مصوبه ای با عنوان «ماده واحده ساماندهی ارزشیابی پایانی دوره های مختلف تحصیلی در شرایط اضطرار» مصوب کرده است که در آن به وزارت آموزش و پرورش اجازه داده می شود با رعایت اصول ایمنی، عدالت آموزشی، امکان دسترسی و حفظ سلامت دانش آموزان، در خصوص نحوه برگزاری ارزشیابی پایان تمام دوره های تحصیلی با استفاده از شیوه‌های مختلف (حضوری، مجازی، ترکیبی و ارزشیابی تکوینی طول سال تحصیلی) اقدام کند.
در ادامه این مصوبه تاکید شده است: در صورتی که آزمون دروس نهایی، متاثر از شرایط مذکور به شیوه غیرنهایی برگزار شود، نتایج آنها صرفاً برای اعمال در مدارک تحصیلی و صدور پایان تحصیلات بوده و به عنوان سابقه تحصیلی محسوب نمی شود و آزمون‌های نهایی دروس پایه یازدهم و دوازدهم برای احتساب «سوابق تحصیلی» در نمره کل آزمون سراسری، تابع مصوبه سیاست‌ها و ضوابط پذیرش متقاضیان بعد از پایان مقطع متوسطه مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی خواهد بود.
به این ترتیب مصوبه شورای عالی آموزش وپرورش منجر به ایجاد سابقه تحصیلی برای داوطلبان کنکور سراسری سال ۱۴۰۵ نمی شود و تنها در صورت برگزاری امتحانات نهایی داوطلبان می توانند سابقه تحصیلی خود را داشته باشند.
اما در همین زمان و پس از ایجاد وضعیت ابهام آمیز در برگزاری امتحانات نهایی، برخی از داوطلبان، نمایندگان مجلس و وزارت آموزش و پرورش موضوع تغییر تاثیر قطعی به تاثیر مثبت برای نمرات پایه یازدهم را مطرح کرده اند. حسین صادقی رئیس مرکز اطلاع رسانی وزارت آموزش و پرورش در این زمینه یادآور شده است وزیر آموزش و پرورش طی مکاتبه‌ای با شورای عالی انقلاب فرهنگی پیشنهاد کرده است که با توجه به شرایط جنگی کشور و در راستای رفع دغدغه‌ها و نگرانی‌های خانواده‌ها و دانش‌آموزان، «تأثیر قطعی معدل پایه یازدهم در کنکور به تأثیر مثبت» تغییر پیدا کند.
ضمن اینکه زمان‌بندی برگزاری آزمون‌ها و امتحانات نهایی نامشخص است و مطابق تصمیمات ستاد عالی آزمون‌ها مقرر شده تا امتحانات نهایی دانش آموزان و داوطلبان آزاد آموزش و پرورش، حداقل ۱۵ روز بعد از اعلام شرایط عادی و امنیت پایدار در کشور برگزار شود. کمیسیون آموزش مجلس هم به موضوع تغییر تاثیر قطعی پایه یازدهم به تاثیر مثبت ورود کرده است و علیرضا منادی رئیس کمیسیون آموزش مجلس در اظهارنظری خاطرنشان کرده است بحث تاثیر قطعی معدل پایه یازدهم در کنکور یکی از مباحث مورد نظر داوطلبان است. با توجه به شرایط فعلی کشور، تلاش بر این است که در این تصمیم شورای عالی انقلاب فرهنگی بازنگری‌هایی صورت گیرد یعنی اگر قرار بر تاثیر معدل پایه یازدهم در کنکور باشد، شامل بخشی از دروس شود؛ منتظر هستیم که شورای عالی انقلاب فرهنگی تصمیم نهایی را اعلام کند.
احسان عظیمی‌راد سخنگوی کمیسیون آموزش مجلس نیز با اشاره به دغدغه دانش‌آموزان درباره «تأثیر مثبت معدل» به این نکته اشاره کرده است که اولویت وزارت آموزش و پرورش این بود که تأثیر پایه یازدهم حذف یا مثبت شود و اگر این امکان نبود، شش درس پایه یازدهم یا تاثیر مثبت داشته باشند یا اثر قطعی. شورای عالی انقلاب فرهنگی، سال گذشته بارها تأکید کرده که مصوبه تغییر نمی‌کند مگر اینکه وزارت آموزش‌ و پرورش درخواست دهد. اکنون وزیر آموزش و پرورش این درخواست را رسماً مطرح کرده‌است.
اما با این وجود حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با اشاره به نگرانی‌های داوطلبان کنکور سراسری درباره نحوه تأثیر سوابق تحصیلی، به ویژه پایه یازدهم، هرگونه شایعه مبنی بر تغییر ناگهانی قوانین برای کنکور ۱۴۰۵ را تکذیب کرد و گفت: در خصوص تأثیر معدل پایه یازدهم، هیچ تصمیم جدیدی از سوی شورای عالی انقلاب فرهنگی گرفته نشده است. ملاک عمل، همان مصوبه سال ۱۳۹۹ شورا است که بر اساس آن، سوابق تحصیلی (از جمله پایه یازدهم) به صورت «تأثیر قطعی» در نتیجه نهایی کنکور اعمال می‌شود.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تأکید کرد: «این موضوع کاملاً شفاف و از قبل اعلام شده است. داوطلبان و خانواده‌ها باید بدانند که قواعد بازی تغییر نکرده و آنچه از قبل ابلاغ شده، لازم‌الاجراست. بنابراین، صحبت‌هایی مبنی بر مثبت شدن یا تغییر ماهیت تأثیر معدل یازدهم برای امسال، پایه و اساس رسمی ندارد و مصوبه قبلی کماکان پابرجاست.
به گزارش مهر، به نظر می رسد سخنان شورای عالی انقلاب فرهنگی به نوعی فصل الخطاب در این زمینه است و تا زمانی که امتحانات نهایی برگزار نشود و شرایط کشور به حالت عادی بازنگردد هیچ تصمیم جدیدی درباره تاثیر سوابق تحصیلی یا کنکور اتخاذ نمی شود.