عدل و اقتصاد - سفر پرحاشیه ترامپ به چین؛ بدون نتایج درخشان، توافق‌های مبهم و بدون جزئیات

سفر پرحاشیه ترامپ به چین؛ بدون نتایج درخشان، توافق‌های مبهم و بدون جزئیات

نشریه انگلیسی گاردین گزارش داد، ترامپ پس از سفر پرهیاهوی خود به چین، مذاکرات درباره ایران، تایوان، تجارت، عناصر خاکی کمیاب و حقوق بشر را انجام داد، اما جزئیات راه‌حل‌ها و توافق‌ها مبهم ماند و تغییر اساسی در روابط آمریکا و چین رخ نداد.

روزنامه چاپ لندن نوشت، «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا سفر پر سروصدای خود به پکن را در حالی با هیاهوی فراوان به پایان رساند که درخصوص نتایج واقعی آن، ازجمله در رابطه با موضوع ایران و تایوان شفافیت چندانی وجود ندارد.
دونالد ترامپ روز جمعه پس از سفر خود به چین که اولین سفر یک رئیس‌جمهور آمریکا به این کشور پس از تقریباً یک دهه به شمار می‌آید، گفت که او و «شی جین‌پینگ» رهبر چین، مشکلات مختلفی را حل کردند که دیگران قادر به حل آنها نبودند اما جزئیات زیادی درباره این راه‌حل‌ها ارائه نداد.
آماندا هسیائو، مدیر چین در گروه اوراسیا، یک شرکت مشاوره‌ای گفت: «حدس من این است که با وجود تمام مراسم و نمایش‌ها در اجلاس، در نهایت این نشست چندان مهم نبود. هسته اصلی روابط تغییر نکرده است.»
به نوشته گاردین، گزارش چینی‌ها از دیدار دوجانبه شی و ترامپ در روز جمعه نیز اطلاعات مشخص کمی در مورد نتایج گفت‌وگوهای آنها ارائه داد.
ترامپ ساعاتی پس از ترک پکن مصاحبه‌ای با شبکه فاکس نیوز انجام داد که طبق صحبت‌های او، ایران، تایوان، تجارت، عناصر خاکی کمیاب و حقوق بشر اصلی‌ترین موضوعات مورد بحث در نشست روسای‌جمهور آمریکا و چین بوده است.
ایران
روزنامه گاردین تصریح کرد: «بحران خاورمیانه بر مذاکرات سایه افکنده بود. در آستانه و در طول این اجلاس، ترامپ و مقامات دولت او پیام‌های ضد و نقیضی در مورد میزان کمکی که از چینی‌ها برای ترغیب و آوردن ایران به میز مذاکره درخواست می‌کردند، ارائه دادند.»
رئیس‌جمهور آمریکا گفت: «ما در مورد ایران صحبت کردیم. ما در مورد آن بسیار مشابه فکر می‌کنیم. ما نمی‌خواهیم آنها سلاح هسته‌ای داشته باشند. ما می‌خواهیم تنگه‌ (هرمز) باز باشند.»
وزارت امور خارجه چین روز جمعه با اشاره به جنگ آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران تصریح کرد که «پکن به‌طور خستگی‌ناپذیر برای پایان دادن به جنگ و تلاش برای صلح تلاش کرده است» و همچنین به پیشنهاد چهار ماده‌ای شی برای صلح در غرب آسیا که قبل از این سفر منتشر شده، اشاره کرد.
همچنین ترامپ روز جمعه گفت که در حال بررسی لغو تحریم‌ها علیه شرکت‌های چینی است که نفت ایران را خریداری می‌کنند و تصمیم در این مورد در چند روز آینده اعلام خواهد شد.
تایوان
ترامپ به فاکس نیوز گفت که هنوز در حال بررسی این است که آیا بسته تسلیحاتی بزرگی را که در سال جاری میلادی برای ارائه به تایوان برنامه‌ریزی شده، پیش ببرد یا خیر. در واقع، لغو این بسته که ارزش آن به رقم بی‌سابقه ۱۴ میلیارد دلار می‌رسد، یکی از خواسته‌های کلیدی پکن در مورد این جزیره خودگردان که ادعای مالکیت آن را دارد، برآورده خواهد کرد.
با این حال، ترامپ گفت که هیچ تعهدی به شی جین‌پینگ در مورد تایوان نداده است. شی به ترامپ هشدار داده که تایوان «مهم‌ترین» موضوع در روابط ایالات متحده و چین است.
تجارت
در همین حال، رئیس‌جمهور آمریکا روز جمعه همچنین گفت که با همتای چینی «توافق‌های تجاری فوق‌العاده‌ای» امضا کرده است اما هنوز مشخص نیست که این توافقات چه بوده‌اند. قبل از اجلاس، صحبت‌هایی در مورد اولویت‌های تجاری، سه محور اصلی مطرح شده بود: گوشت گاو، سویا و بوئینگ.
«جیمیسون گریر» نماینده تجاری ایالات متحده روز جمعه گفت که انتظار دارد چین «طی سه سال آینده» «میلیاردها دلار» از محصولات کشاورزی ایالات متحده را خریداری کند. چین به‌طور رسمی این موضوع را تأیید نکرده است.
در مورد بوئینگ، اعلام شد که چین ۲۰۰ فروند از جت‌های این شرکت آمریکایی را خریداری خواهد کرد که یکی از محصولات شاخصی است که ترامپ دوست دارد در خارج از کشور تبلیغ کند. او بعدتر گفت که این تعداد می‌تواند به ۷۵۰ فروند افزایش یابد.
هیچ خبری در مورد توافق جامع برای بازگرداندن تجارت عادی بین این دو ابرقدرت بزرگ جهان منتشر نشد. اگرچه آتش‌بس در مورد جنگ تعرفه‌ای که ترامپ سال گذشته آغاز کرد، وجود دارد اما قرار است در ماه نوامبر منقضی شود.
عناصر خاکی کمیاب
کارت مورد علاقه ترامپ در درگیری اقتصادی با چین تعرفه‌ها است. کارت مورد علاقه شی جین‌پینگ، عناصر خاکی کمیاب است. چین سال گذشته صادرات این مواد معدنی حیاتی را محدود و زنجیره‌های تأمین جهانی را فلج کرد که سبب شد ایالات متحده را به میز مذاکره بکشاند.
اما رسانه‌های دولتی چین در طول اجلاس به عناصر خاکی کمیاب اشاره نکردند و به نظر می‌رسد که ترامپ بدون توافق در مورد تأمین آنها، پکن را ترک کرده باشد.
حقوق بشر
در همین حال، ترامپ روز جمعه گفت که شی جین‌پینگ به‌طور جدی در حال بررسی آزادی رهبران مذهبی بازداشت‌شده در چین است، اما پرونده جیمی لای، غول رسانه‌ای هنگ کنگ، «پرونده‌ای دشوار» است.
جیمی لای، یک فعال حامی دموکراسی، سال گذشته به ۲۰ سال زندان محکوم شد. خانواده او شخصاً از ترامپ برای آزادی‌اش درخواست کمک کرده‌اند.
وعده‌های بزرگ‌، نتایج محدود
از سوی دیگر چندین رسانه آمریکایی از نتیجه نشست پکن بین دونالد ترامپ و همتای چینی‌اش، انتقاد کردند. وب‌سایت «پالیتیکو» اظهار داشت که وعده‌ها بزرگ بودند، اما نتایج محدود بودند، در حالی که روزنامه «واشنگتن‌پست» این نشست را ناامیدکننده و صرفاً دستیابی به هدف شی برای برابری با ایالات متحده دانست. مجله «فارن پالسی» هم آن را به طور غیرمعمولی سرد و فاقد شتاب رسانه‌ای و سیاسی توصیف کرد.
پالیتیکو در مقاله‌ای با عنوان «وعده‌های بزرگ، نتایج محدود از سفر ترامپ به چین»، اظهار داشت که ترامپ در میان فضایی به ظاهر مثبت دیپلماتیک از سفر خود به چین بازگشت، اما فاقد نتایج عملی روشن بود. اظهارات خوش‌بینانه‌ای که او بیان کرد با پیشرفت‌های واقعی در مورد پیچیده‌ترین مسائل بین واشنگتن و پکن همراه نبود، بلکه بر احتیاط و واگرایی مداوم بین دو قدرت بزرگ جهان تأکید داشت. طبق گزارش این وب‌سایت، ترامپ از تفاهم‌ها و توافق‌های احتمالی صحبت کرد، اما جزئیات مشخصی ارائه نداد.
این وب‌سایت نتیجه گرفت که این اجلاس نشان می‌دهد که روابط ایالات متحده و چین همچنان تحت حاکمیت ترکیبی از رقابت و همکاری محتاطانه است و هر دو طرف به جای حل قطعی اختلافات خود، به دنبال مدیریت آنها هستند.
اجلاسی فاقد هرگونه پیشرفت واقعی
از سوی دیگر، هیئت تحریریه واشنگتن‌پست از نتایج این اجلاس انتقاد کرد و آنها را ناامیدکننده و فاقد هرگونه پیشرفت واقعی در مورد مسائل کلیدی بین دو کشور دانست. تأثیر آن به حفظ وضع موجود بدون پیشرفت ملموس و حتی بدون بیانیه مشترک محدود شد.
این سرمقاله بر بُعد سیاسی این نشست تمرکز داشت و استدلال می‌کرد که شی جین‌پینگ به دنبال ارائه تصویری از چین به عنوان قدرتی برابر با ایالات متحده و حتی پیشی گرفتن تدریجی از آن، از طریق پیام‌های مستقیم و غیرمستقیم در مورد کاهش نفوذ آمریکا و ظهور چین بود. این روزنامه از آنچه که آن را تحمل ترامپ در برابر این پیام‌ها توصیف کرد، انتقاد کرد و استدلال کرد که او با آنها به عنوان یک چالش سیاسی مستقیم برخورد نمی‌کند.
این سرمقاله، مسئله تایوان را به عنوان یکی از حساس‌ترین نکات برجسته کرد و گفت که چین پیامی قاطع مبنی بر اینکه هرگونه سوءمدیریت این مسئله توسط ایالات متحده می‌تواند منجر به درگیری‌های جدی شود، منتقل کرد، در حالی که ترامپ به هیچ تعهد روشنی متعهد نشد و صرفاً گفت که هیچ تعهدی در هیچ جهتی نداده است، ضمن اینکه به احتمال ادامه فروش تسلیحات دفاعی به تایوان پس از پایان اجلاس اشاره کرد.