عدل و اقتصاد - ۲۰۸۸ ساعت خاموشی دیجیتال

بازار سیاه پرو در نبود اینترنت شکل گرفته است؛

قطعی اینترنت وارد هشتاد و هفتمین روز خود شد؛ این یعنی نزدیک به ۲۰۸۸ ساعت خاموشی دیجیتال. شبکه ملی کج‌دار و مریز در حال کار است اما قطعی‌های گاه و بیگاه این شبکه، صدای کاربران را در آورده است.

قطعی اینترنت وارد هشتاد و هفتمین روز خود شد؛ این یعنی نزدیک به ۲۰۸۸ ساعت خاموشی دیجیتال. شبکه ملی کج‌دار و مریز در حال کار است اما قطعی‌های گاه و بیگاه این شبکه، صدای کاربران را در آورده است. همچنین روز جمعه خبرهای ضد و نقیضی در مورد وصل شدن اینترنت در روز شنبه منتشر شد که در نهایت نیز تا لحظه تنظیم این گزارش، خبری از وصل شدن آن نبود. تنها چیزی که مشخص بوده، بازار سیاه جدیدی است که برای دریافت اینترنت پرو، شکل گرفته است. به‌رغم وعده‌های دولت برای وصل شدن اینترنت پس از رفع بحران جنگ، بسته‌های یکساله نشان می‌دهد که اینترنت پرو، به‌طور رسمی وارد ادبیات اینترنت ما شده و باید اذعان کرد که اینترنت طبقاتی شده است.

نشانه دیگر این موضوع، ارسال پیامک دریافت اینترنت پرو به افرادی است که نام‌شان در فهرست دریافت اینترنت پرو نیست. خبرآنلاین هم در گزارشی از شکل‌گیری بازار سیاه اینترنت پرو نوشت و گفت که قیمت این اینترنت طبقاتی در بازار سیاه به ۸‌میلیون تومان رسیده است. محدودیت‌های ساختاری و اعمال سیاست‌های چندلایه بر شبکه اینترنت، بازار زیرزمینی جدیدی را تحت عنوان فروش مدارک شرکتی و خطوط اختصاصی بی‌فیلتر یا همان «اینترنت پرو» ایجاد کرده است. در این مکانیسم، برخی واسطه‌ها با سوءاستفاده از مجوزهای قانونی صادرشده برای شرکت‌های تجاری، دانش‌بنیان یا خبرگزاری‌ها، هویت‌های حقوقی متمایز را به متقاضیان عادی یا کسب‌وکارهای کوچک‌تر اجاره می‌دهند تا امکان عبور از سدهای فیلترینگ فراهم شود. بررسی‌ها نشان می‌دهد فعالان فناوری، تریدرها و کسب‌وکارهایی که بقای آنها به ارتباطات بین‌المللی پایدار وابسته است، ناچار به پرداخت این هزینه‌های نجومی در ماه هستند. کارشناسان حوزه فناوری اطلاعات با هشدار نسبت به عواقب این پدیده، تاکید می‌کنند که فرآیند طبقاتی شدن اینترنت و شکل‌گیری بازار سیاه برای دسترسی‌های ویژه، نه تنها امنیت داده‌های کاربران را به دلیل استفاده از هویت‌های اجاره‌ای به خطر می‌اندازد، بلکه به نابرابری شدید در زیست‌بوم کسب‌وکارهای دیجیتال دامن می‌زند.
این هزینه‌ها سوای هزینه فعال کردن اینترنت پرو است که باید برای آن ۲‌میلیون تومان پرداخت شود. همچنین هزینه هر گیگ اینترنت از ۸ تا ۴۰ هزار تومان است.

اخبار ضد و نقیض از بازگشایی اینترنت

درحالی‌که روزنامه اعتماد تشکیل ستاد راهبری و ساماندهی فضای مجازی را نشانه‌ای برای تحولات مثبت در آینده‌ای نزدیک خوانده است، صحبت‌های علی یزدی‌خواه، نایب رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس، مبنی بر اینکه فعلا اینترنت بازگشایی نمی‌شود، در تقابل با خوش‌بینی روزنامه اعتماد قرار دارد.

سه‌شنبه هفته گذشته، رئیس‌جمهوری ایران» به محمدرضا عارف، معاون اول خود دستور داد انتظارات عمومی در زمینه اینترنت را با لحاظ «حساسیت‌های حکمرانی، نظر رهبری و وعده‌ای که به مردم داده بود» فراهم کند. روز پس از آن خبری مبنی بر انتصاب عارف به‌عنوان رئیس ستاد ساماندهی و راهبری فضای مجازی منتشر شد که جزئیات حکم پزشکیان در آن آمده بود. تشکیل این ستاد انتظاراتی در میان افکار عمومی از دولت به ‌وجود آورد تا گشایش‌هایی در زمینه اینترنت به وجود بیاید اما به نظر می‌آید عارف نتوانسته در پیچ‌وخم‌های بوروکراتیک به دستاوردی قابل‌توجه برسد.
به‌نظر می‌آید که فعلا خبری از بازگشایی اینترنت نباشد و فعلا خط‌سفیدها و پرویی‌ها به اینترنت وصل هستند. به گفته یزدی‌خواه نماینده مجلس، کسب و کارها و افرادی که واجد صلاحیت بوده‌اند، اینترنت پرو دریافت کرده‌اند تا کارهایشان نخوابد و به گفته او باقی مردم کارشان با شبکه ملی راه می‌افتد. این نماینده مجلس توضیح داده است که «با قطع اینترنت، کسب‌وکارهای مردم از جهت ارتباطات بانکی، خرید و فروش و بسیاری از سایت‌ها همچنان در حال خدمت‌رسانی هستند و مردم مشکل عمده‌ای ندارند» و ادامه داده است که آن دسته‌ از افرادی که مسوولان احساس کرده‌اند نیاز به دسترسی به اینترنت بین‌الملل دارند این امتیاز را دریافت کرده‌اند: «آن اقشاری که احساس کردیم نیاز به دسترسی به اینترنت بین‌الملل دارند، مانند شرکت‌هایی که در حوزه صادرات و واردات هستند یا موسسات علمی و پژوهشی یا افرادی که برای تبادلات مالی یا مقاله و امثالهم در حوزه‌های دانشگاهی، تحقیقاتی و اصناف مایل به اتصال بودند و هر گروهی که نیاز داشتند، برای آنها دسترسی اینترنت باز شد.» به گزارش سیتنا، او معتقد است «تقریبا بیش از ۹۰ درصد نیازها و احتیاجات مردم در فضای فعلی برآورده می‌شود و اگر اقشاری هستند که دچار مشکل‌اند، قابلیت پیگیری وجود دارد.»