عدل و اقتصاد - سنگ بزرگ علامت نزدن است؛ ماجرای ممنوعیت فروش سیگار نخی

سنگ بزرگ علامت نزدن است؛ ماجرای ممنوعیت فروش سیگار نخی

اتاق اصناف ایران، فروش سیگار نخی را ممنوع کرده است تا از این طریق بتواند به کاهش آمار مصرف سیگار در کشور کمک کند. اما، پرسش اینجا است که آیا چنین وعده ای را می توان عملیاتی ساخت.

به گزارش خبرنگار مهر، سیر صعودی مصرف مواد دخانی در کشور به ویژه در بین نوجوانان و جوانان و دانش آموزان؛ این نگرانی را شدت بخشیده که اگر همین روند ادامه پیدا کند، وضعیت سلامت احاد جامعه در سال های نه چندان دور، نگران کننده خواهد بود.
بر اساس نتایج مطالعه وزارت بهداشت، مصرف دخانیات در جمعیت بالای ۱۸ سال بیش از ۱۴ درصد برآورد شده است. همچنین، مصرف دخانیات در میان زنان در سال ۱۴۰۰ نسبت به ۱۳۹۵، بیش از ۹۰ درصد افزایش یافته‌ است. ضمن اینکه میزان افزایش مصرف در میان مردان بیش از ۳۴ درصد طی بازه زمانی ۵ ساله افزایش یافته است.
وقتی به این آمار و ارقام رسمی وزارت بهداشت نگاه می کنیم، بیانگر سیر صعودی مصرف دخانیات در کشور است. در حالی که هنوز نتوانسته ایم یک راهکار عملیاتی برای مقابله با مصرف مواد دخانی در کشور، ارائه بدهیم. آنچه در قالب مصوبات و آیین نامه ها و دستورالعمل ها؛ نوشته شده است، به تنهایی قابل دفاع هستند. اما، وقتی به مرحله عمل می رسیم، می بینیم که خیلی از قوانین مبارزه با استعمال دخانیات، روی کاغذ مانده اند!!
این در حالی است که تمامی محصولات دخانی اعم از قانونی و قاچاق که در دسترس جامعه قرار دارند، تهدیدی برای زنان، نوجوانان و جوانان به شمار می‌روند.
بنابر اعلام وزارت بهداشت، هزینه‌های تحمیلی مصرف دخانیات بر کشور بیش از ۵۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده که ۱۴ هزار میلیارد تومان هزینه اثرات مستقیم بر سیستم سلامت است.
مرگ زودهنگام، کاهش بهره‌وری، غیبت از محل کار به دلیل بیماری‌های ناشی از مصرف دخانیات و بسیاری از مسائل دیگر جزو پیامدهای مصرف محصولات دخانی است.
شاید آسان ترین روش دسترسی افراد جامعه به سیگار، از طریق کیوسک های مطبوعاتی و...، باشد. البته چند سالی است که خیلی از سوپرمارکت ها نیز به جرگه فروشندگان سیگار نخی پیوسته اند و ما شاهدیم که در این مغازه ها و فروشگاه ها، سیگار نخی به وفور در دسترس هموطنان قرار دارد.
سید رضا هاشمی، رئیس دبیرخانه ستاد کشوری کنترل دخانیات، با بیان اینکه با پدیده فروش نخی سیگار در کشور مواجه هستیم، گفت: اغلب فروش نخی سیگار برای دکه‌ها و دکه‌های مطبوعاتی است. افزایش مالیات محصولات دخانی، اقدامی درست به شمار می‌رود؛ اما می‌بایست از اقداماتی مانند ممنوعیت عرضه محصولات دخانی به صورت نخی، اجرای قانون عدم فروش محصولات دخانی به افراد کمتر از ۱۸ سال، عدم نمایش محصولات دخانی در شبکه نمایش خانگی در کنار افزایش مالیات غافل نشویم.
ممنوعیت فروش سیگار نخی
در روزهای گذشته شاهد بودیم که اتاق اصناف ایران، ممنوعیت عرضه و فروش سیگار نخی و فرآورده‌های دخانی باز شده را ابلاغ کرده است.
بر همین اساس؛
۱. ممنوعیت فروش نخی
عرضه، فروش و توزیع سیگار به صورت نخی در تمامی واحدهای صنفی (اعم از سوپرمارکت‌ها، خواربارفروشی‌ها و...) اکیداً ممنوع است.
۲. ممنوعیت بسته‌های باز شده
فروش هرگونه فرآورده دخانی در بسته‌بندی‌های باز شده یا خارج از بسته‌بندی استاندارد تولیدی، تخلف محسوب می‌شود.
۳. الزام به اطلاع‌رسانی
اتحادیه‌های صنفی موظفند مراتب این ممنوعیت را به نحو مقتضی (صدور بخشنامه، پیامک و بازدیدهای میدانی) به تمامی واحدهای صنفی مرتبط ابلاغ نمایند.
این اقدام با هدف پیشگیری از دسترسی آسان به دخانیات، صیانت از سلامت جوانان و نوجوانان و بسترسازی فرهنگی برای جامعه‌ای سالم‌تر انجام می‌پذیرد.
بر اساس این ابلاغیه، واحدهای صنفی ذی‌ربط، باید نسبت به نصب بنر یا پوستر اطلاع‌رسانی در محل کسب خود اقدام نمایند.
تیم‌های بازرسی و نظارت اتاق‌های اصناف با همکاری دستگاه‌های ذی‌صلاح، بر حُسن اجرای این ابلاغیه نظارت مستمر خواهند داشت و با واحدهای متخلف طبق مقررات قانون نظام صنفی برخورد خواهد شد.
سنگ بزرگ علامت نزدن است!
شاید چنین ابلاغیه ای نشان از تعهد به انجام وظایف اصناف و اتحادیه ها و...، باشد و آنها را از دخیل بودن در افزایش آمار افراد سیگاری در کشور؛ مصون سازد. اما، واقعیت امر این است که با چنین دستورالعمل ها و مصوبه ها و ابلاغیه هایی، نمی توان به بهبود اوضاع مصرف دخانیات در کشور کمک کرد.
آیا این سئوال برای شما پیش نیامده که چه تعداد کیوسک و دکه مطبوعاتی و غیر مطبوعاتی در کشور وجود دارد که سیگارفروشی می کنند.
در هر گوشه و کنار این کشور که نگاه کنید، حتما یکی از همین دکه ها و کیوسک ها را می بینید که کالای «پُرفروش» آنها، سیگار است. بنابراین، چگونه می توان با این قبیل کیوسک ها و دکه ها، برخورد کرد و اجازه نداد که سیگار نخی بفروشند. اساسا، ابزار لازم برای اجرای چنین ابلاغیه ای وجود ندارد که بتوان با تمامی این دکه ها و کیوسک ها برخورد کرد.
علاوه بر دکه ها و کیوسک ها، خیلی از سوپرمارکت ها و خواربارفروشی ها نیز مشغول فروش سیگار نخی هستند که البته دور از چشم مشتری ها نگهداری و عرضه می شود.
این حجم از دکه و کیوسک و سوپرمارکت و خواربارفروشی را، چگونه قرار است بازرسی و برخورد کنیم.
چرا سنگ بزرگی را بر می داریم که نمی توانیم بزنیم. در حالی که روش های منطقی تری نیز برای کاهش آمار مصرف سیگار در کشور وجود دارد. مهم ترین آنها، افزایش قیمت سیگار است که می تواند مصرف کننده را از خرید آن منع کند. راهکار دیگر، جریمه های سنگین مالی برای کسانی است که از قوانین جامع مبارزه با دخانیات در کشور سر باز زده اند.
برخورد با تبلیغات غیرمستقیم مصرف سیگار، یکی دیگر از ابزارهای کنترلی و کاهش مصرف سیگار در کشور است. این نوع تبلیغات را می توان در سریال ها و فیلم های شبکه های نمایش خانگی به وضوح دید که چگونه هنرپیشه ها و سوپراستارها با در دست گرفتن سیگار؛ نوجوان و جوان جامعه را به سمت مصرف این بلای خانمانسوز ترغیب می کنند.