عدل و اقتصاد - بقایی: تفاهم اسلام آباد وارد بحران شده است

سخنگوی وزارت خارجه ایران در نشست هفتگی خود با خبرنگاران با بیان اینکه تفاهم اسلام‌آباد از سوی آمریکا نقض شده گفت: تردیدی نیست که این تفاهم وارد مرحله بحرانی شده است.

اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه روز دوشنبه در نشست خبری با رسانه‌های داخلی و خارجی به تشریح آخرین تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی در ارتباط با ایران پرداخت.
سخنگوی وزارت خارجه با بیان اینکه هفته گذشته، هفته مهمی برای ایران و منطقه بود و با تجلیل از حضور باشکوه مردم در مراسم وداع و تشیبع رهبر شهید انقلاب گفت: دنیا در این روزها عظمت ملت ایران را مشاهده کرد.
وی با اشاره به حضور باشکوه مردم عراق در مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب در شهرهای نجف و کربلا و تجلیل از این حضور اظهار کرد: 17 تیر روز برادری و همدلی دو ملت ایران و عراق بود و فضای ایران و منطقه عطرآگین از این مراسم بود. دشمنان تلاش کردند که نور را خاموش کنند اما در مراسم وداع و تشییع رهبر شهید انقلاب شاهد خروشان نوری از دل میلیون‌ها نفر بودیم.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوالی در ارتباط با مطالبه مردم در مورد خونخواهی رهبر شهید انقلاب و انتقام از عاملان شهادت ایشان و دیگر شهروندان ایرانی که در دو جنگ تحمیلی اخیر به شهادت رسیدند و نقش وزارت خارجه در پیگیری این مطالبه گفت: پیگیری عدالت در ارتباط با جنایات شنیعی که انجام شده یک اصل است و مشمول زمان نمی‌شود. مقابله با بی‌کیفرمانی و مصونیت جنایتکاران یک اصل پذیرفته شده در حقوق بین‌الملل است.

بقایی با تاکید بر پیگیری اجرای عدالت و خونخواهی در ارتباط با شهادت رهبر شهید انقلاب و تک تک ایرانیانی که در جریان این جنگ به شهادت رسیدند، تصریح کرد: این یک اصل جدی و مطالبه همگانی است. حاکمیت و حکومت وظیفه روشنی در این ارتباط دارد و وزارت خارجه نیز بخشی از این روند است. ما در سطح بین‌المللی از تمام ابزارها و فرصت‌های حقوقی و بین‌المللی خود برای مستندسازی این جنایت‌ها و پیگیری اجرای عدالت استفاده خواهیم کرد.

وی تاکید کرد: در سطح داخلی هم کارهای مهمی باید انجام دهیم، قوه قضاییه به عنوان مسئول اجرای پیگیری عدالت، مسئولیت خود را با جدیت پیگیری می‌کند و اقامه دعوا از سوی تک تک عزیزانی که در طول این دو جنگ تحمیلی شهید شدند، آسیب دیدند و یا دارایی‌های آنها آسیب دیده است یک بخش اساسی از این فرایند برای اجرای عدالت است.
تفاهم اسلام آباد وارد بحران شده است
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به سوالی درباره آینده تفاهم اسلام‌آباد با توجه به اقدامات اخیر آمریکا گفت: در اینکه این موضوع وارد بحران شده، تردیدی نیست، اما جمهوری اسلامی ایران هیچ‌گاه در نقض تعهدات خود، پیش‌قدم نبوده است و با جدیت و وسواس و با در نظر داشتن منافع و مصالح ایران وارد مذاکره شده و زمانی که به تفاهم رسیده، در ایفای تعهدات خود با حسن‌نیت و جدیت عمل کرده است.
وی افزود: طرفی که مستمرا مرتکب نقض در چارچوب این تفاهم شده، آمریکاست.

سخنگوی تیم مذاکره‌کننده ایران خاطرنشان کرد: آمریکایی‌ها آن‌قدر در پیمان‌شکنی کم صبر بودند که اجازه ندادند حتی بازه زمانی یک ماهه که در بند ۵ یادداشت‌ تفاهم که درباره تعهدات ایران در تنگه هرمز است، انجام شود و از همان روزهای نخست به دبه ‌کردن روی آوردند. آمریکایی‌ها اجزای مختلف یادداشت‌ تفاهم ۱۴ بندی را مثله کردند. ما از ابتدا گفتیم سیاست تعهد در برابر تعهد را دنبال می‌کنیم و در عمل این را نشان دادیم. هر جا طرف مقابل تعهدات خود را نقض کرد، ما هم تعهدات خود را اجرا نکردیم. هیچ‌کس نمی‌تواند ایران را متهم به نقض عهد کند.

وی تأکید کرد: تکالیف ما و طرف مقابل روشن است و به صورت روشن قابل اثبات است که طرف مقابل با بهانه‌های گوناگون بندهای توافق را نقض کرده است. در ادامه مسیر هم، مادامی که طرف مقابل تعهدات خود را نقض کند، ایران هم از اجرای تعهدات خود خودداری خواهد کرد.
عبور ایمن کشتی‌ها از تنگه هرمز در گفت‌وگو با طرف عمانی محقق نشد
بقایی درباره ادعاهای مقامات آمریکایی از جمله ترامپ مبنی بر اینکه «ایرانی‌ها در عمان با همه چیز موافقت کردند و بعد به کشتی‌ها حمله کردند»، گفت: دروغگویی بخشی از الگوی رفتاری هیات حاکمه آمریکا شده و به آن اعتیاد پیدا کردند. مذاکرت روز شنبه در مسقط صرفا بر تنگه هرمز در چارچوب بند 5 یادداشت‌ تفاهم متمرکز بود. ما تلاش کردیم با مشورت عمان به سازوکاری دست یابیم که عبور ایمن کشتی‌ها از تنگه هرمز را فراهم کنیم اما متاسفیم که با فشارهای پیدا و پنهان آمریکا بر عمان، این امر محقق نشد.

وی افزود: ما در مسقط نه قرار بود راجع به مسئله‌ دیگری صحبت کنیم و نه صحبتی شد، بنابراین این مواردی که مطرح شده، مطلقا واقعیت ندارد.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی ایران در خصوص بیانیه اخیر سه کشور اروپایی علیه ایران گفت: بیانیه سه کشور اروپایی مطلقاً هیچ وجاهتی ندارد. کشورهای اروپایی اصرار دارند واقعیت‌ها را وارونه جلوه دهند. واقعیت این است که همه آنچه امروز منطقه و جهان با آن مواجه هستند و از آن آسیب می‌بینند، ناشی از اقدام تجاوزکارانه آمریکا و رژیم صهیونیستی در اسفند سال گذشته و تداوم همان رویکرد در منطقه است.‌ کشورهای اروپایی می‌توانستند و همچنان می‌توانند نقش سازنده و مسئولانه‌ای در قبال تحولات منطقه ایفا کنند، اما ظاهراً به دلیل عادت به تبعیت از آمریکا، چنین اراده‌ای ندارند.

وی افزود: به نظر می‌رسد همچنان باید شاهد صدور این‌گونه بیانیه‌های تکراری و یک‌جانبه باشیم. این بیانیه‌ها نه کمکی به حل‌وفصل موضوع خواهد کرد و نه به ارتقای جایگاه اروپا.
معاون کنسولی وزارت خارجه به افغانستان سفر می‌کند
سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ به سوالی درباره روابط کنسولی ایران و افغانستان اعلام کرد: آقای جلال‌زاده معاون کنسولی وزیر خارجه سفری به افغانستان خواهد داشت و در این سفر در ارتباط با همکاری‌های دو کشور در حوزه کنسولی و مردم با مردم رایزنی و گفت‌وگو خواهد شد.

بقایی با اشاره به مرزهای طولانی مشترک ایران و افغانستان و حضور تعداد زیادی از پناهندگان افغانستانی در ایران در ارتباط با موضوع شناسایی طالبان از سوی ایران نیز گفت: از ابتدا نیز بنا بود که همکاری‌های دو کشور در حوزه‌هایی که لازم و ضروری است را به موضوع شناسایی (طالبان) گره نزنیم. همانطور که پیش از این اعلام کردیم، موضوع شناسایی یک فرایند حقوقی و سیاسی است و هر موقع که به جمع‌بندی برسیم در ارتباط با آن اعلام نظر می‌کنیم و همکاریی‌های دو کشور در حوزه‌های لازم و ضروری معطل این موضوع نمی‌ماند.
سخنگوی تیم مذاکره‌کننده همچنین در پاسخ به سوال خبرنگاری مبنی بر اینکه ایران در پاسخ به تحولات اخیر منطقه و حملات آمریکا به جنوب ایران به تعدادی از کشورهای منطقه خلیج فارس حمله کرده ولی به نظر می‌رسد دو کشور امارات و عربستان از این موضوع استثنا بوده‌اند، خطاب خبرنگار پرسش‌کننده گفت: ما به هیچ کشوری در منطقه حمله نکردیم و نمی‌کنیم و باید در استفاده از واژه‌ها دقیق باشیم.

وی ادامه داد: ضربات دفاعی ایران صرفاً علیه پایگاه‌ها، امکانات و مواضعی بوده که توسط آمریکا برای حمله به ایران استفاده شده است. ما بارها از کشورهای منطقه خواسته‌ایم که بر اساس تعهداتشان در چارچوب حقوق بین‌الملل، اجازه ندهند که آمریکا و رژیم صهیونیستی از خاک‌شان علیه منافع ما استفاده کنند و آنها باید به وظیفه خود در این چهارچوب عمل کنند.
در دفاع از خودمان تردید نمی‌کنیم
بقایی خاطرنشان کرد: ما در دفاع از خودمان تردید نمی‌کنیم و هر بخشی از هر کشوری برای تعرض به ایران مورد استفاده قرار بگیرد، قاعدتاً مشمول اقدامات دفاعی ایران خواهد بود. اینکه ما چه زمانی و با چه کیفیتی از خودمان دفاع کنیم و چگونه عمل کنیم، تصمیمی است که توسط نیروهای مقتدر مسلح کشور با توجه به منافع کشور اتخاذ می‌شود.
سخنگوی وزارت خارجه ایران در پاسخ به سوال ایسنا درخصوص تفسیر آمریکایی‌ها از بند ۵ تفاهم‌نامه اسلام‌آباد در خصوص مدیریت تنگه هرمز گفت: تفسیر در برابر نص جایز نیست. این یک اصل عقلانی است. متن خیلی صریح نوشته شده است. ما به دلیل بدگمانی‌ و بی‌اعتمادی مطلقی که به حق، به آمریکا داریم، تلاش داشتیم این متن چنان دقیق نوشته شود که جای هیچ‌ نوع تفسیرهای به رای برای آمریکا نداشته باشد.

وی افزود: بند ۵ را با دقت بخوانید و خودتان قضاوت کنید که اساسا این بند تفسیربردار است؟ و اینکه اصولا چرا این بند را تنظیم کردیم؟ دلیلش این بود که در طول جنگ تحمیلی از این تنگه و کرانه‌های جنوبی آن برای آسیب‌زدن به ایران سوءاستفاده شده بود. ما به‌عنوان کشوری که بیشترین ساحل را در کرانه‌های خلیج فارس و دریای عمان داریم، حق داریم و موظف هستیم که برای صیانت از امنیت و منافع خود اقدامات لازم را انجام دهیم. ما نمی‌توانیم اجازه دهیم آمریکا و رژیم صهیونیستی از این تنگه برای ترددهایی که به امنیت و حاکمیت ملی ایران آسیب‌زننده است، استفاده کنند.

بقایی در ادامه گفت: دلیل اینکه در بند ۵ بر مدیریت آتی تنگه توسط ایران با مشورت عمان به ‌عنوان دیگر دولت ساحلی و کشورهای منطقه اصرار شد، این بود که هم امنیت و منافع ملی ایران محفوظ بماند و هم بتوانیم بر تردد امن و ایمن کشتیرانی در تنگه هرمز تدابیر لازم را بیندیشیم.

وی با بیان اینکه مسئولیت اتفاقات اخیر بر عهده آمریکاست، گفت: به این دلیل که از همان روزهای اول تقلب کردند چراکه به‌جای اینکه اجازه دهند ایران طبق بند پنجم یادداشت‌تفاهم، کار خود را انجام دهد؛ کاری که خودشان هم می‌دانستند ما با جدیت در حال پیگیری هستیم، با عمانی‌ها جلسات متعددی برگزار شد و کاملا روشن بود ما در حال حرکت در این فرآیند هستیم، اما متاسفانه با تحریک و همکاری کشورهای منطقه سعی کردند مسیر امن و هماهنگ‌شده را دور بزنند.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: آمریکایی‌ها از این طریق چند آسیب زدند؛ اول اینکه بند پنجم را نقض کردند، دوم اینکه با ایجاد مسیرهای موازی، امنیت کشتیرانی در منطقه را به خطر انداختند. آن‌ها، کشتی‌ها را به خاموش‌کردن ردیاب‌ها مجبور کردند. این اقدام احتمال ایجاد تصادف و همچنین مسائل محیط زیستی را در پی دارد. در نهایت هم با این رفتارها باعث ایجاد تشدید تنش و درگیری در منطقه شدند.