عدل و اقتصاد - تابستانِ داغ و ماراتن مصرف برق؛ پای خاموشی‌های برنامه‌ریزی شده دوباره به کشور باز شد

تابستانِ داغ و ماراتن مصرف برق؛ پای خاموشی‌های برنامه‌ریزی شده دوباره به کشور باز شد

بنابر گفته مسئولان، خاموشی‌های برنامه‌ریزی شده بر اساس عدالت بوده و روش‌های مختلفی برای اطلاع از زمان خاموشی‌ها وجود دارد.

با آغاز فصل گرما و ثبت رکورد‌های جدید دما در نقاط مختلف کشور، الگوی مصرف انرژی در بخش‌های خانگی، تجاری و اداری تغییر کرده است. این افزایش ناگهانی و چشمگیر دما، «جهش مصرف برق» را به اصلی‌ترین عامل فشار بر شبکه توزیع تبدیل کرده است. در واقع، آنچه امروز بیش از هر زمان دیگری پایداری شبکه را به چالش می‌کشد، رشد فزاینده و همزمان تقاضا برای سرمایش است که با سرعت گرفتن گرمای هوا، با شیبی تند همراه شده است.
تجربه سال‌های اخیر نشان می‌دهد که با هر درجه افزایش دمای هوا، میزان مصرف برق به‌طور قابل‌توجهی جهش می‌کند. استفاده بی‌وقفه از وسایل سرمایشی، تنظیم دمای این وسایل روی درجات پایین و روشن بودن آنها در تمامی ساعات شبانه‌روز، باعث شده است که حجم تقاضا برای انرژی بالا برود. این حجم از مصرف، حتی برای پایدارترین شبکه‌های برق نیز یک چالش عملیاتی بزرگ محسوب می‌شود؛ زیرا مدیریت بار شبکه در شرایطی که «مصرف» به صورت انفجاری رشد می‌کند، به معنای ورود به محدوده قرمز بهره‌برداری است.
در چنین شرایطی، حالا دوباره پای خاموشی‌های برنامه‌ریزی شده به کشور باز شده است؛ در همین راستا یاقوتی، مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامه‌ریزی امور مشتریان شرکت توانیر در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، گفت: برنامه‌های مدیریت مصرف دیگر به صورت جداول عمومی منتشر نمی‌شود، بلکه احتمال خاموشی در هر منطقه تحت تأثیر شرایط تولید، انتقال و دمای محلی قرار دارد. مشترکان می‌توانند با مراجعه به سامانه «برق من» یا پیام‌رسان «بله» از وضعیت دقیق و زمان‌بندی احتمالی خاموشی اشتراک خود باخبر شوند و این اطلاع‌رسانی به صورت انفرادی انجام می‌گیرد.
یاقوتی در بخش دیگری از صحبت‌های خود به موضوع عدالت در توزیع بار اشاره کرد و شایعات مربوط به تبعیض را رد کرد: در توزیع خاموشی‌ها عدالت به طور کامل رعایت می‌شود و موضوعاتی مانند فقر و غنا در شبکه برق مطرح نیست. با این حال، برخی خطوط و فیدر‌های برق تغذیه‌کننده مراکز حساس مانند بیمارستان‌ها هستند که به دلیل اهمیت حیاتی، قطع نمی‌شوند؛ در نتیجه منازل مسکونی که روی خطوط مشترک با این مراکز حساس قرار دارند نیز به صورت طبیعی مشمول خاموشی نخواهند شد.
بسیاری از کارشناسان براین باورند آنچه باید بر آن تأکید کرد این است که «مدیریت مصرف» امروز به یک ضرورت اجتماعی و اقتصادی تبدیل شده است. حقیقت این است که هیچ زیرساختی در جهان نمی‌تواند پاسخگوی مصرفِ بی‌قید و شرط و خارج از الگوی بهینه در شرایط پیک گرما باشد.
وقتی مصرف برق به دلیل تنظیم غیربهینه وسایل سرمایشی به‌شدت افزایش می‌یابد، در واقع فشار به سیستم توزیع تحمیل می‌شود. مدیریت ساده مانند تنظیم دمای کولر روی ۲۴ تا ۲۵ درجه، خاموش کردن روشنایی‌های غیرضروری و عدم استفاده از لوازم پرمصرف در ساعات اوج بار، می‌تواند به معنای واقعی کلمه از خاموشی‌های ناخواسته جلوگیری کند.
جهش مصرفی که در این روز‌ها شاهد هستیم، به طور مستقیم بر سلامت شبکه تأثیر می‌گذارد. وقتی مصرف بهینه باشد، جریان برق در تمام سطوح شبکه پایدار می‌ماند و نیاز به اعمال محدودیت‌های توزیعی به حداقل می‌رسد؛ تداوم پایداری شبکه در روز‌های داغ پیش‌رو، یک همکاری دوطرفه است. صنعت برق موظف به مدیریت فنی است و شهروندان نیز در خط مقدم مدیریت تقاضا قرار دارند.