عدل و اقتصاد - چرا قبض برق برخی مشترکان چند برابر می‌شود؟

مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامه‌ریزی امور مشتریان شرکت توانیر با اشاره به نحوه محاسبه تعرفه‌های پلکانی برق، دلایل افزایش قابل توجه قبض برخی مشترکان را توضیح داد و گفت که تغییرات جزئی در مصرف نیز ممکن است مشترک را به پله بالاتر منتقل کند.

عبدالامیر یاقوتی_مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامه‌ریزی امور مشتریان شرکت توانیر_ در گفت‌وگو با ایسنا، درباره علت چند برابر شدن قبض برق برخی مشترکان خانگی اظهار کرد: وقتی از چند برابر شدن مبلغ قبض نسبت به دوره مشابه صحبت می‌کنیم، تنها دلیلی که می‌تواند باعث این اتفاق شود، افزایش مصرف و جابه‌جایی در پله‌های تعرفه‌ای است. به‌ویژه مشترکانی که زیر الگوی مصرف قرار دارند، ممکن است با تغییرات جزئی در میزان مصرف، به پله بالاتر منتقل شوند که این موضوع می‌تواند حتی باعث دو برابر شدن مبلغ قبض شود. اگر مصرف به پله‌های بالاتر نیز برسد، طبیعتاً این اثر بیشتر خواهد شد.
وی افزود: اگر بخواهیم صرفاً تغییرات تعرفه را با فرض مصرف مشابه سال گذشته بررسی کنیم، افزایش مبلغ قبض نباید بیش از ۴۰ درصد باشد. بنابراین مهم‌ترین عامل چند برابر شدن مبلغ قبض، افزایش مصرف و جابه‌جایی در پله‌های مصرف است.
یاقوتی ادامه داد: حتی تغییرات اندک در مصرف مشترکان زیر الگو می‌تواند باعث ورود به پله بالاتر شود و در نتیجه تخفیف‌هایی که در پله زیر الگو اعمال می‌شود، از بین برود. در بخش خانگی، تعرفه تا سقف الگوی مصرف معادل ۰/۱۵ نرخ تأمین برق محاسبه می‌شود، اما اگر مصرف از الگو بیشتر شود و تا یک و نیم برابر الگو برسد، تعرفه بخش مازاد با نیم نرخ تأمین برق محاسبه خواهد شد. همچنین از یک و نیم تا دو و نیم برابر الگو، تعرفه با ۲.۵ برابر نرخ تأمین برق و از دو و نیم برابر الگو به بالا نیز با پنج برابر نرخ تأمین برق محاسبه می‌شود.
تعرفه برق خانگی در چهار پله محاسبه می‌شود
مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامه‌ریزی امور مشتریان شرکت توانیر با تشریح ساختار تعرفه برق خانگی گفت: تعرفه خانگی در کشور در چهار پله تقسیم‌بندی شده است. حدود ۷۵ درصد مشترکان در پله زیر الگو قرار دارند و برق مصرفی آنها با نرخ کاملاً یارانه‌ای و معادل ۰/۱۵ نرخ تأمین برق محاسبه می‌شود.
وی افزود: به محض اینکه مصرف از الگو افزایش پیدا کند، پله بعدی آغاز می‌شود که بخش مازاد تا یک و نیم برابر الگو با نیم نرخ تأمین برق محاسبه می‌شود. پله بعدی مربوط به مصرف بین یک و نیم تا دو و نیم برابر الگو است که با ۲.۵ برابر نرخ تأمین برق محاسبه می‌شود و مصرف بیش از دو و نیم برابر الگو نیز با پنج برابر نرخ تأمین برق محاسبه خواهد شد.
یاقوتی تشریح کرد: اگر حداقل و حداکثر تعرفه را با یکدیگر مقایسه کنیم، مشاهده می کنیم که تعرفه از ۱۵ صدم نرخ تأمین برق آغاز و به پنج برابر نرخ تأمین برق ختم می‌شود؛ یعنی اختلافی در حدود ۳۴ تا ۳۵ برابر دارد. این در حالی است که میزان مصرف به همین نسبت افزایش پیدا نکرده است، اما به دلیل پلکانی بودن تعرفه‌ها، مبلغ قبض می‌تواند به‌صورت نمایی افزایش یابد.
تعرفه پلکانی به‌تنهایی کافی نیست
وی درباره اثر بازدارندگی تعرفه‌های پلکانی نیز گفت: همین دغدغه‌ای که برای مشترکان ایجاد می‌شود و این سؤال که چرا مبلغ قبض افزایش یافته، نشان می‌دهد تعرفه پلکانی تا حدی می‌تواند در اصلاح رفتار مصرفی اثرگذار باشد، اما به‌تنهایی کارایی لازم را ندارد؛ به‌ویژه با توجه به تغییرات ارزش پول در سال‌های مختلف و همچنین نیاز به اصلاح زیرساخت‌ها برای مدیریت بهینه مصرف.
مدیرکل دفتر مدیریت انرژی و برنامه‌ریزی امور مشتریان شرکت توانیر درباره خانواده‌های پرجمعیت یا دارای تجهیزات پرمصرف نیز اظهار کرد: در قانون برای خانواده‌های تحت پوشش کمیته امداد و سازمان بهزیستی پیش‌بینی شده است که اگر مصرف برق خود را مدیریت کنند، از حمایت‌هایی برخوردار شوند. در همین راستا، طی چند سال گذشته برای این خانوارها پنل‌های خورشیدی پشت‌بامی نصب شده که علاوه بر ایجاد درآمد، به شبکه برق نیز کمک می‌کند و ظرفیت قابل توجهی، نزدیک به ۱۰۰ مگاوات، ایجاد شده است.
وی در پایان به موضوع بهینه‌سازی تجهیزات پرمصرف اشاره کرد و گفت: در قالب طرح‌های بهینه‌سازی انرژی، سرمایه‌گذاری برای جایگزینی تجهیزات پرمصرف انجام می‌شود و انرژی صرفه‌جویی‌شده در بازار برق عرضه خواهد شد. یکی از پروژه‌های فعال در این حوزه، جایگزینی کولرهای قدیمی با کولرهای کم‌مصرف است که روند اجرای آن به‌خوبی در حال انجام است.