عدل و اقتصاد - گام جدید برای کاهش مصرف گاز در بخش خانگی

حمایت شرکت ملی گاز ایران از تولید بخاری‌های پربازده از طریق امضای قراردادهای بلندمدت به توسعه یک طرح ملی منجر شده که در نهایت به کاهش مصرف گاز در بخش خانگی می‌انجامد.

طبق اعلام شرکت ملی گاز، امروز بیش از ۷۰ درصد نیاز انرژی کشور از طریق گاز تأمین می‌شود و وقتی بیش از ۷۰ درصد انرژی یک کشور به یک حامل وابسته می‌شود، در واقعیت همه بخش‌ها به آن گره می‌خورند. با توجه به اینکه سبد انرژی کشورمان به‌شکل متوازن طراحی نشده است و نتیجه این رویکرد امروز خود را در قالب ناترازی نشان می‌دهد و گاز طبیعی دیگر نمی‌تواند به‌تنهایی بار اصلی سبد انرژی کشور را بر دوش بکشد.
در این راستا، با اجرای برنامه‌های تعمیراتی، پایش مستمر خطوط و تأسیسات، تدوین سناریوهای عملیاتی و تقویت توانمندی مناطق عملیاتی، شبکه انتقال گاز کشور برای عبور پایدار از اوج مصرف زمستان آماده می‌شود.
به اعتقاد کارشناسان، اگرچه آمادگی زیرساختی شرکت انتقال گاز در اولویت قرار دارد، اما مدیریت مصرف از سوی مردم و صنایع در کنار هماهنگی دستگاه‌های مسئول و توانمندی عملیاتی شرکت انتقال گاز، نقشی تعیین‌کننده در حفظ پایداری شبکه دارد.
هرچند صنعت گاز زنجیره به‌هم‌پیوسته است، اما در ماه‌های سرد، شرکت انتقال گاز به‌عنوان حلقه اتصال میان بخش تولید و توزیع، بیشترین بار عملیاتی را برای حفظ پایداری شبکه بر دوش دارد.
مأموریت اصلی شرکت انتقال گاز، اتصال حلقه تولید به حلقه مصرف در دوردست‌ترین نقاط جغرافیایی کشور است تا هیچ‌یک از هم‌وطنان در ماه‌های سرد سال دغدغه‌ای برای دسترسی به این انرژی حیاتی نداشته باشند.
درباره اقدام‌های اصلی برای تضمین استمرار جریان گاز در شرایط سخت جوی، مدیرعامل شرکت انتقال گاز ایران تاکید کرده که آمادگی کامل ایستگاه‌های تقویت فشار و خطوط لوله فشار قوی با تعمیرات به‌موقع پیش از ماه‌های سرد سال، پایش مستمر و هوشمند خطوط لوله به‌ویژه در مناطق کوهستانی و سخت‌گذر و استقرار گروه‌های واکنش سریع در نقطه‌های راهبردی، از مهم‌ترین اقدام‌هایی است که برای حفظ پایداری انتقال گاز در اثر هرگونه حادثه احتمالی طی کمترین زمان ممکن در دستور کار قرار دارد.
با این حال، مهم‌ترین عامل عبور موفق از زمستان، همکاری و همدلی مشترکان در رعایت الگوی مصرف است تا در کنار تلاش شبانه‌روزی کارکنان صنعت انتقال گاز، پایداری تأمین گاز در سراسر کشور حفظ شود.
در راستای فرهنگ سازی و زمینه سازی برای افزایش مقدار صرفه‌جویی در مصرف گاز در کشور، طرح ملی جایگزینی بخاری‌های راندمان بالا پیش‌بینی شده که با توجه به امضای قرارداد تأمین بیش از ۲ میلیون و ۲۵۰ هزار دستگاه بخاری امسال شاهد رشد قابل توجه در اجرای این طرح و افزایش مقدار صرفه‌جویی در مصرف گاز باشیم.
طرح ملی جایگزینی بخاری‌های راندمان بالا سابقه‌ای بیش از ۱۰ سال دارد و در قالب مصوبه‌های مختلف به تصویب رسیده بود، اما هیچ‌گاه به مرحله اجرا نرسید تا اینکه در آخرین مصوبه شورای اقتصاد، مسئولیت اجرای آن به شرکت ملی گاز ایران واگذار شد.
به گفته مسوولان، یکی از مهم‌ترین موانع اجرای این طرح، محدود بودن تعداد تولیدکنندگان بخاری‌های پربازده در کشور بود. از آنجا که به دلیل پایین‌بودن قیمت انرژی، تقاضای بازار برای این محصولات محدود بود، ظرفیت تولید شرکت‌ها نیز پاسخ‌گوی نیاز طرح ملی جایگزینی بخاری‌های راندمان بالا نبود.
چالش دیگر به ویرایش مقررات ملی ساختمان در سال ۱۴۰۲ بازمی‌گشت که عملاً نصب بخاری در واحدهای مسکونی را ممنوع کرده بود. به همین دلیل، زمان قابل توجهی صرف اصلاح مقررات و اخذ مجوزهای لازم شد.
طبق اعلام مسوولان، پس از رفع این موانع، اجرای طرح شتاب گرفت، طرح از سال ۱۴۰۳ به‌صورت جدی وارد فاز اجرایی شد و از سال ۱۴۰۴ با سرعت بیشتری دنبال شده است.
بر این اساس، طبق قراردادهای امضاشده میان شرکت بازرگانی گاز ایران و تولیدکنندگان بخاری که سرمایه‌گذاران این طرح به شمار می‌آیند، تاکنون قرارداد تأمین بیش از ۲ میلیون و ۲۵۰ هزار دستگاه بخاری امضا شده و براساس آخرین گزارش‌ها، بیش از ۱۰۴ هزار دستگاه بخاری در منازل مشترکان تعویض شده است.
طبق اعلام مدیرعامل شرکت بازرگانی گاز ایران ظرفیت تولید شرکت‌های طرف قرارداد در حال افزایش است و پیش‌بینی می‌شود امسال تعداد بخاری‌های پربازده برای تعویض با بخاری‌های کم‌بازده رشد قابل توجهی داشته باشد.
به گفته دینی حمایت شرکت ملی گاز ایران از تولید بخاری‌های پربازده از طریق امضای قراردادهای بلندمدت به توسعه این طرح ملی منجر شد و انگیزه لازم برای افزایش ظرفیت تولید از سوی سرمایه‌گذاران را ایجاد کرد.
بر این اساس امضای قراردادهای شرکت ملی گاز ایران با تولیدکنندگان، افزون‌بر ایجاد اطمینان از وجود بازار مصرف این محصولات، زمینه افزایش ظرفیت تولید و جایگزینی بخاری‌های پربازده با بخاری‌های مرسوم و همچنین فرهنگ‌سازی در زمینه اصلاح الگوی مصرف و بهینه‌سازی مصرف انرژی را فراهم کرده است.