ابهام در ثبت‌سفارش‌های قدیمی موبایل؛ کدام سفارش‌ها دوباره فعال شدند؟

ابهام درباره امکان ویرایش ثبت‌سفارش‌های فاقد تأمین ارزضرورت شفاف‌سازی فرآیند واردات موبایل را افزایش داده است.

بازار تلفن همراه طی سال گذشته تحت تأثیر تغییرات مقررات ارزی و اعمال برخی محدودیت‌ها در فرآیند ثبت سفارش، تخصیص و تأمین ارز با شرایط متفاوتی مواجه شد؛ به‌گونه‌ای که با وجود بهینه‌سازی فرآیندهای سامانه‌ای، بسیاری از شرکت‌های واردکننده از شهریور تا بهمن‌ماه در پی اعمال بهینه سازی ارزی با چالش‌هایی در ثبت سفارش، ویرایش اظهارنامه‌ها و همچنین تشریفات تخصیص و تأمین ارز مواجه بودند.

در این میان، وضعیت ثبت‌سفارش‌های سنواتی واردات تلفن همراه که در دوره‌های قبل ایجاد شده اما فرآیند تأمین ارز آنها نهایی نشده بود، به یکی از ابهامات مهم این حوزه تبدیل شده است.
بررسی رویه موجود نشان می‌دهد میان ثبت‌سفارش‌هایی که برای آنها تأمین ارز انجام شده با ثبت‌سفارش‌هایی که صرفاً تخصیص ارز دریافت کرده‌اند، تفاوت مهمی در امکان ویرایش و ادامه فرآیند وجود دارد.
در صورتی که ثبت‌سفارش دارای تأمین ارز باشد، امکان ویرایش آن و ادامه فرآیند واردات و در نهایت ترخیص کالا وجود دارد. اما در حالتی که ثبت‌سفارش صرفاً تخصیص ارز داشته باشد و اصطلاحاً «کوتاژ صادراتی» مربوط به آن باطل نشده باشد، امکان ویرایش ثبت‌سفارش با محدودیت مواجه است.
ابهام در مسیر ثبت‌سفارش‌های فاقد تأمین ارز
نقطه ابهام اصلی در این میان، ثبت‌سفارش‌هایی است که در سنوات گذشته ایجاد شده و صرفاً مرحله تخصیص ارز را طی کرده‌اند، اما تأمین ارز آنها نهایی نشده است.
این پرسش مطرح است که ثبت‌سفارش‌های فاقد تأمین ارز که امکان ویرایش و ادامه فرآیند واردات برای آنها فراهم شده، دقیقاً چه فرآیندی را طی کرده‌اند؟
همچنین مشخص نیست چه تعداد و چه میزان از ثبت‌سفارش‌های سنواتی که در زمان ایجاد، صرفاً تخصیص ارز داشته‌اند، اکنون امکان به‌روزرسانی، ویرایش و ورود کالا به کشور را پیدا کرده‌اند و چه میزان از آنها پس از این تغییرات، مراحل واردات و ترخیص را طی کرده‌اند.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر می‌شود که بدانیم در حوزه تلفن همراه، طی ماه‌های گذشته تغییرات مقررات ارزی و محدودیت‌های ایجادشده در ثبت سفارش و تأمین ارز، بخش قابل توجهی از فرآیند واردات شرکت‌ها را تحت تأثیر قرار داده است.
ضرورت شفاف‌سازی درباره حجم واردات از مسیر ثبت‌سفارش‌های سنواتی
در چنین شرایطی، شفاف شدن تعداد و ارزش ثبت‌سفارش‌های سنواتی که از مسیر به‌روزرسانی امکان ادامه فرآیند واردات پیدا کرده‌اند، می‌تواند تصویر دقیق‌تری از وضعیت واقعی واردات تلفن همراه ارائه کند.
به‌طور مشخص، لازم است مشخص شود چه میزان ثبت‌سفارش فاقد تأمین ارز در دوره‌های گذشته وجود داشته، چه تعداد از آنها صرفاً تخصیص ارز داشته‌اند، چه تعداد امکان ویرایش پیدا کرده‌اند و در نهایت چه میزان کالا بر مبنای این ثبت‌سفارش‌ها وارد و ترخیص شده است.
همچنین روشن شدن مبنای حقوقی و سامانه‌ای تغییر وضعیت این ثبت‌سفارش‌ها، می‌تواند از شکل‌گیری برداشت‌های متفاوت درباره نحوه برخورد با ثبت‌سفارش‌های سنواتی جلوگیری کند.
با توجه به حساسیت بازار تلفن همراه و اثر مستقیم فرآیند واردات بر موجودی بازار و قیمت مصرف‌کننده، شفافیت درباره فرآیند به‌روزرسانی ثبت‌سفارش‌های سنواتی و حجم واردات انجام‌شده از این مسیر ضروری به نظر می‌رسد.
در واقع، پرسش اصلی این است که اگر ثبت‌سفارشی در گذشته صرفاً تخصیص ارز داشته و تأمین ارز آن نهایی نشده بوده است، بر اساس چه فرآیندی امکان ویرایش و ادامه عملیات واردات برای آن ایجاد شده و چه میزان از واردات تلفن همراه در ماه‌های اخیر از این مسیر انجام شده است؛ موضوعی که انتظار می‌رود دستگاه‌های متولی تجارت و سیاست ارزی درباره آن شفاف‌سازی کنند.