نسخه تازه بانک مرکزی برای بازار ارز/ عرضه ارز ادامه دارد

پس از تزریق نخستین محموله 500میلیون‌دلاری، عرضه اسکناس برای مهار نوسان و تأمین تقاضای واقعی تداوم می‌یابد.

بانک مرکزی پس از ثبت رکوردهای تازه در بازار غیررسمی ارز، با فعال‌کردن ابزار عرضه اسکناس از مسیر شبکه بانکی وارد میدان شد؛ اقدامی که در نخستین گام، هم‌زمان با کاهش هیجان خرید، به عقب‌نشینی چندهزارتومانی نرخ دلار از اوج روزهای گذشته انجامید. دلار که در معاملات اخیر تا محدوده 205 هزار تومان پیش رفته بود، اکنون در کف بازار در مرز 200 هزار تومان معامله می‌شود و تتر نیز در کانال 197 هزار تومان قرار دارد.

مهدی دارابی، دستیار رئیس‌کل بانک مرکزی در امور ارزی، با اشاره به تزریق 500 میلیون دلار اسکناس به شبکه بانکی،گفته است این روند با هدف تقویت عرضه و مدیریت نوسانات بازار ارز در روزهای آینده نیز ادامه خواهد یافت.
به‌گفته او؛ بانک مرکزی از دی‌ماه سال گذشته و با پیش‌بینی تشدید فشارهای اقتصادی، سیاست‌های ارزی خود را بازتنظیم کرده است تا از طریق افزایش عرضه و کنترل تقاضا، ذخایر اسکناس و حواله خود را تقویت کند.
بر اساس اعلام بانک مرکزی، در مرحله نخست 500 میلیون دلار در اختیار بانک‌های متقاضی قرار می‌گیرد تا از طریق شعب منتخب و صرافی‌های بانکی به متقاضیان عرضه شود. این بانک همچنین تأکید کرده است که رقم یادشده سقف نهایی عرضه نیست و اگر سفارش‌های شبکه بانکی افزایش یابد، امکان بالا بردن حجم فروش اسکناس نیز وجود دارد.
طبق این سیاست؛ از روز سه‌شنبه سوم شهریور 1405، کلیه اشخاص حقوقی می‌توانند با مراجعه به شعب بانک‌های عامل ملت، تجارت و صادرات، نسبت به خرید اسکناس ارز تا سقف پنج هزار (5000) دلار با نرخ توافقی اقدام کنند،
همچنین اشخاص حقیقی نیز می‌توانند با مراجعه به شعب بانک‌های مذکور، نسبت به خرید اسکناس ارز تا سقف یک‌هزار (1000) دلار اقدام کنند.
بازار غیررسمی ارز طی روزهای گذشته تحت‌تأثیر رشد سریع نرخ‌ها، با افزایش تقاضای احتیاطی و خریدهای کوتاه‌مدت روبه‌رو شده بود. عبور دلار از مرز روانی 200 هزار تومان، بخشی از معامله‌گران را با انتظار تداوم رشد قیمت به بازار کشاند و در شرایطی که عرضه محدودتر به‌نظر می‌رسید، نرخ را تا محدوده 205 هزار تومان بالا برد، اما تغییر فضای معاملاتی از صبح دیروز، کاهش تمایل به خرید در قیمت‌های بالا و تقویت سمت عرضه، مسیر قیمت را معکوس کرد.
ورود بانک مرکزی از مسیر عرضه مستقیم اسکناس، مهم‌ترین علامت برای بازار بود، این اقدام، دست‌کم در کوتاه‌مدت، بخشی از تقاضایی را که پیش‌تر به بازار غیررسمی هدایت می‌شد، به شبکه رسمی منتقل می‌کند. افزایش دسترسی متقاضیان حقیقی و حقوقی به ارز از شعب بانکی و صرافی‌های بانکی می‌تواند از فشار تقاضا در معاملات آزاد بکاهد و زمینه شکل‌گیری نرخ‌های هیجانی را محدود کند،
با این حال، افت قیمت را نمی‌توان تنها محصول تزریق 500 میلیون دلار دانست، عقب‌نشینی دلار از قله 205 هزار تومان، نتیجه هم‌زمان چند عامل است: افزایش عرضه رسمی، احتیاط خریداران پس از رشد تند قیمت، کاهش جذابیت خرید در نرخ‌های بالا و تغییر انتظارات کوتاه‌مدت معامله‌گران، در چنین فضایی، فروشندگان نیز معمولاً با سرعت بیشتری نرخ‌های پیشنهادی خود را تعدیل می‌کنند و همین رفتار، دامنه افت قیمت را تقویت می‌کند.
آنچه در روزهای گذشته زمینه رشد دلار را فراهم کرد، فقط تقاضای سفته‌بازانه نبود، انتشار خبرهای سیاسی، محدودیت در دسترسی به درآمدهای صادراتی، دشواری و هزینه بالاتر انتقال پول، پیچیده‌تر شدن مسیرهای تجارت خارجی و نیاز مستمر واردکنندگان به ارز برای تأمین مواد اولیه، قطعات، تجهیزات و کالاهای اساسی، فشار را در سمت منابع ارزی افزایش داده است. بر پایه آمارهای اعلام‌شده، متوسط تأمین روزانه ارز از ابتدای سال حدود 175 میلیون دلار بوده؛ رقمی که در مدت مشابه سال قبل حدود 205 میلیون دلار اعلام شده بود، این فاصله نشان می‌دهد بازار در سمت تأمین منابع، با شرایط محدودتری نسبت به سال گذشته روبه‌روست.
در طرف تقاضا نیز، نااطمینانی نسبت به آینده قیمت‌ها و انتظارات تورمی، بخشی از منابع خانوارها و صاحبان سرمایه را به بازار ارز و طلا سوق می‌دهد. عبور از مرزهای روانی، به‌ویژه سطح 200 هزار تومان، در چنین شرایطی می‌تواند تقاضای احتیاطی را فعال کند. اکنون که دلار بار دیگر به مرز این سطح بازگشته است، حفظ یا شکسته‌شدن این مرز در تعیین رفتار خریداران اهمیت زیادی دارد.
تتر نیز با معامله در کانال 197 هزار تومان، نشانه‌ای از کاهش نسبی التهاب در بازار دارایی‌های ارزی دیجیتال است؛ بازاری که معمولاً به‌دلیل نقدشوندگی بالا و سرعت واکنش معامله‌گران، زودتر از بازار نقدی به تغییر انتظارات پاسخ می‌دهد. فاصله نرخ تتر با دلار نقدی می‌تواند در ساعات آینده یکی از شاخص‌های موردتوجه معامله‌گران برای ارزیابی جهت بازار باشد.
تأکید بانک مرکزی بر امکان افزایش حجم فروش اسکناس، از این منظر اهمیت دارد که بازار را با این گزاره مواجه می‌کند که عرضه رسمی به رقم اولیه 500 میلیون دلار محدود نخواهد بود. دوام اثر این سیاست اما به استمرار عرضه، نرخ فروش ارز، سرعت دسترسی متقاضیان به شعب منتخب و همچنین شدت تقاضای تجاری و احتیاطی وابسته است.
بازگشت دلار به زیر مرز 200 هزار تومان می‌تواند بخشی از تقاضای هیجانی را از بازار خارج کند و به کاهش بیشتر نرخ‌ها بینجامد؛ اما ماندگاری قیمت در کانال 200 هزار تومان یا بازگشت آن به مسیر صعودی، نشان خواهد داد که فشارهای بنیادی در سمت عرضه و تقاضا همچنان فعال است، فعلاً بازار از سقف 205 هزار تومان فاصله گرفته است و نشانه‌هایی از کاهش هیجان خرید دیده می‌شود، اما تثبیت این روند به نحوه ادامه مداخله بانک مرکزی و تحولات روزهای پیش‌ِرو بستگی خواهد داشت.