کارشناس مسائل غرب آسیا اظهار کرد: عربستان سعودی در میانه جنگ نگاه خود را نسبت به جنگ ایران و آمریکا تغییر داد و اگر در ابتدای جنگ تصور میکرد که این درگیری باعث نابودی ایران میشود در ادامه به این نتیجه رسید که جمهوری اسلامی ایران با این جنگ از بین نمیرود و همچنان بقا خواهد داشت.
منبع : ایسنا
حسین آجرلو در گفتوگو با ایسنا درباره تغییر مواضع عربستان در روند جنگ اخیر تاکنون به ویژه مواضع ترکی الفصیل مقام پیشین اطلاعاتی و امنیتی عربستان در ارتباط با تحولات اخیر غرب آسیا و حمله اسرائیل و آمریکا به ایران در روزنامه الشرقالاوسط و تاکید بر اینکه خویشتنداری ریاض مانع شعلهور شدن جنگ منطقهای شد، گفت: عربستان سعودی و ایران دارای تعارضات ذاتی و طبیعی هستند، ولی برخی از تعارضها بین دو کشور در حوزههای مختلف برساخته است و ناشی از بازیگری طرفهای ثالث در روابط دو کشور است.
وی با بیان اینکه بخشی از این تعارضها به صورت تاریخی بین دو کشور وجود داشته است ولی برخی از آنها مثلا بعد از انقلاب بین تهران و ریاض تقویت شده است که در این زمینه میتوان به تعارضهای هویتی اشاره کرد، افزود: همانطور که اشاره کردم بخش دیگری از این تعارضها ناشی از مداخلهگری خارجی و طرفهای ثالث است، طرفهایی که این ادراک را دارند که حل اختلاف بین ایران و عربستان منافع ملی آنها را تهدید میکند و اگر در مقطعی آمریکا در این زمینه بازیگری میکرد و ایران را یک تهدید بزرگ برای عربستان معرفی میکرد، اکنون با کمک اسرائیل با عنوان یک ابرتهدید معرفی میشود و در واقع آنها تلاش میکنند که ایران در نگاه کشورهای عربی منطقه بهخصوص عربستان یک ابرتهدید باشد.
این کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان اینکه بعد از وقوع انقلاب اسلامی و ایجاد شورای همکاری خلیج فارس به منظور مقابله با ایران و مداخلهگری طرفهای سوم، روابط ایران و عربستان از حالت رقابت به تنازع تبدیل شد و همکاریهای دو کشور به حداقل رسید گرچه این موضوع در مقاطعی با فراز و نشیبهایی همراه بوده است، خاطرنشان کرد: عربستان در سالهای اخیر به این نتیجه رسید که برای پیشبرد اهداف خود و تامین منافعاش سیاست «ریسکپذیری» را در منطقه در پیش بگیرد و در قالب رقابت و همکاری روابط خود را با کشورهای مختلف گسترش دهد و در همین چارچوب اقدام به ترمیم روابط خود با ایران کرد که نتیجه آن «بیانیه پکن» بود، همچنین روابط خود را با ترکیه بهبود داد و در حوزه امنیتی تلاش کرد با رژیم صهیونیستی ارتباطات و تعاملاتی داشته باشد.
آجرلو با بیان اینکه بعد از جنگ 12 روزه و حوادث دیماه این ذهنیت در بین مقامات سعودی مانند برخی دیگر از کشورها ایجاد شد که ایران تضعیف شده و آمریکا و اسرائیل میتوانند با حمله نظامی باعث تغییر نظام در ایران شوند، خاطرنشان کرد: در همین چارچوب عربستان به سمت همکاریهای نسبی با آمریکا و اسرائیل در این زمینه رفت و در واقع تئوری این بود که جمهوری اسلامی ایران در این جنگ یا از بین میرود و یا تسلیم میشود. اما در میانه جنگ عربستان متوجه شد که جمهوری اسلامی ایران دارای توانمندی کافی برای بقاست و از بین رفتنی نیست. وقتی عربستان به خاطر حضور پایگاههای نظامی آمریکا در این کشور از سوی ایران مورد هدف قرار گرفت با اینکه این امکان را داشت وارد ائتلاف آمریکا و اسرائیل علیه ایران شود، از اتخاذ چنین رویکردی خودداری کرد چراکه به این نتیجه رسیده بود که ایران قادر به حفظ بقای خود است و اگر وارد جنگ با ایران شود درگیریها تشدید میشود. به عبارتی متوجه شد که آمریکا و اسرائیل همسایه ایران نیستند ولی او همسایه ایران است و این تشدید تنازع قطعا در ادامه برای او مشکل ایجاد میکند.
وی ادامه داد: در میانه جنگ عربستان چند دیپلمات ایران را اخراج کرد ولی سطح روابط را در سطح سفیر نگه داشت، تعاملات با ایران را ادامه داد، تماسها بین وزرای خارجه دو کشور برقرار شد و در پروژه «آزادی» که از سوی ترامپ برای به اصطلاح آزادی تنگه هرمز دنبال میشد، شرکت نکرد.
آجرلو با اشاره به روابط خوب عربستان و پاکستان خاطرنشان کرد: به نظر میرسد که میانجیگری پاکستان در ارتباط با جنگ ایران و آمریکا با حمایتهای عربستان انجام میشود و در واقع ریاض مشوق اسلامآباد در این زمینه بوده است.
این کارشناس مسائل غرب آسیا با بیان این اعتقاد که «عربستان به دنبال این است که تنشزدایی در منطقه حاکم شود تا منطقه از بازی اسرائیل و آمریکا دور شود،» تصریح کرد: همچنین به نظر میرسد عربستان به این درک رسیده است که با شکست و تضعیف بیش از حد ایران ممکن است نظم آمریکایی ـ اسرائیلی در منطقه شکل بگیرد و در این چارچوب اسرائیل به بازیگر اصلی منطقه تبدیل شود که این قطعا مورد خشنودی عربستان نیست و ریاض براساس سیاست ریسکگریزی به دنبال ایجاد توازن است به نحوی که هیچ کشوری در منطقه به قدرت برتر تبدیل نشود.
آجرلو با تاکید بر اینکه تقویت جایگاه اسرائیل در منطقه در چارچوب منافع عربستان نیست، ادامه داد: این ترس در بین مقامات سعودی وجود دارد که در پی تضعیف و یا شکست ایران و تبدیل شدن اسرائیل به بازیگر اصلی منطقه، این رژیم به دنبال این باشد که دیگر بازیگران موثر منطقه از جمله ترکیه، مصر و عربستان را تضعیف کند. در حال حاضر این کشورها چنین دغدغه مشترکی دارند و آنها به خوبی میدانند که اسرائیل بعد از ایران به احتمال زیاد سراغ آنها خواهد رفت.
این کارشناس مسائل غرب آسیا همچنین به رقابتهای امارات و عربستان در شبهجزیره عربستان و یمن اشاره کرد و گفت: ریاض میداند که اگر اسرائیل در منطقه تبدیل به بازیگر اصلی شود، این زمینه فراهم میشود که امارات نیز نقشآفرینی بیشتری در منطقه ایفا کند و این قطعا باعث خشنودی سعودیها نیست. عربستان همچنین میداند که اگر تحریکها و تنشها افزایش پیدا کند ممکن است در دریای سرخ با تنگه بابالمندب توسط انصارالله یمن بسته شود و دسترسیهای عربستان تضعیف شود و این قطعا به روند توسعه عربستان ضربه میزند.
آجرلو با تاکید بر اینکه عربستان به این نتیجه رسیده است که جنگ اخیر و ادامه آن خروجی مثبتی برای ریاض نخواهد داشت و در این بحران بازیگر پیروز نیست، گفت: آنها در این جنگ به صورت جدیتر متوجه شدند که آمریکا برای حفاظت از اسرائیل هزینه میپردازد ولی هزینهای برای کشورهای منطقه نخواهد پرداخت. مجموعهای از این عوامل عربستان را به این نقطه رساند که راهکار در منطقه ایجاد موازنه است، یعنی نه ایران قوی و نه ایران بسیار ضعیف شده، نه اسرائیل قویشده و نه اسرائیل ضعیفشده.
وی با اشاره به حمایت عربستان از میانجیگری پاکستان خاطرنشان کرد: به نظر میرسد ریاض از این موضوع به دنبال این است که رژیم حقوقی، عرفی و امنیتی جدیدی در منطقه ایجاد کند که از دل آنها ایران را مدیریت کند و در همین چارچوب شاهد رایزنی گسترده مقامات این کشور با کشورهایی چون چین، روسیه، آمریکا و غیره هستیم. عربستان همچنین در همین چارچوب به دنبال این است که از دل این رایزنیها و رژیم حقوقی جدیدی که ایجاد میشود جایگاه خود را در بین کشورهای حاشیه خلیج فارس و همچنین منطقه شبهجزیره عربستان ارتقا دهد و به نوعی امارات را سر جای خود بنشاند.
کد مطلب : 6043
https://adloeghtesad.ir/vdce.e8pbjh87x9bij.htmladloeghtesad.ir/vdce.e8pbjh87x9bij.html