خرید یک سرویس «جهیزیه» چند؟ لوازم اِستوک در لیست جهیزیه نوعروس‌ها

مشاهدات میدانی ایسنا از بازار امین‌حضور نشان می‌دهد برخلاف سال‌هایی که خرید جهیزیه معمولاً با انتخاب و تهیه همزمان چندین قلم کالا انجام می‌شد، حالا بسیاری از خانواده‌ها ترجیح می‌دهند اقلام غیرضروری را از سبد خرید خود حذف کنند و کالاهای موردنیاز را در چند مرحله و متناسب با بودجه‌شان تهیه کنند؛ موضوعی که به گفته فروشندگان، بازار خریدهای تک‌قلمی، کالاهای اقتصادی‌تر و حتی اجناس ویترینی را پررنگ‌تر کرده است.
تفاوت قیمت سه قلم اصلی جهیزیه با برند خارجی و ایرانی
در یکی از فروشگاه‌های لوازم خانگی، فروشنده‌ای روی صندلی کنار ورودی مغازه نشسته و با تلفن همراهش سرگرم است. خبری از مشتری نیست. طبق گفته خودش، ۵-۶ روز یکبار هم فروش ندارد. فروشنده یخچال، لباسشویی و ماشین ظرفشویی برندهای ایرانی است. «قبلا فروشنده اجناس خارجی بودم، اما باتوجه به اینکه بدون ضمانت کار نمی‌کنم، حالا تمام اجناس مغازه‌ام ایرانی هستند. البته هنوز اجناس خارجی در بازار پیدا می‌شود، اما ارزان‌ترین ساید یخچال خارجی، حدود ۳۸۰ میلیون تومان و ارزان‌ترین لباسشویی آن، حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون تومان قیمت دارد.»
این فروشنده درباره وضعیت قیمت‌های لوازم خانگی ایرانی نیز می‌گوید: «در برندهای ایرانی، ارزان‌ترین یخچال ساید ایرانی حدود ۲۰۰ میلیون تومان و گرانترین آن ۳۰۰ میلیون تومان قیمت دارد.»
وی درباره تغییر الگوی خرید مردم در ماه‌های اخیر توضیح می‌دهد: «قبلا شرایط بهتر بود. در دی‌ماه یخچالی که ۱۲۰ میلیون تومان می‌فروختیم، حالا حدود ۲۲۰ میلیون تومان قیمت دارد. لباسشویی‌ که ۴۲ میلیون تومان بود، حدود ۸۰ میلیون تومان است. به طور کلی اگر بخواهید جهیزیه سه قلم اصلی با برند خارجی تهیه کنید، یک یخچال حدود ۴۰۰ میلیون تومان، یک لباسشویی ۱۵۰ میلیون تومان و ماشین ظرفشویی حدود ۱۵۰ میلیون تومان به فروش می‌رسد که مجموعا ۶۰۰ تا ۷۰۰ میلیون تومان خواهد شد. تازه این‌ها جزو ارزان‌ترین مدل‌های برند خارجی است. در مقابل نیز خرید ارزان‌ترین یخچال ساید، ماشین لباسشویی و ظرفشویی با برند ایرانی به ترتیب معادل ۲۰۰ میلیون تومان، ۸۰ میلیون تومان و ۱۰۰ میلیون تومان می‌شود که مجموعا معادل ۳۸۰ میلیون تومان خواهد شد. همچنین ارزان‌ترین تلویزیون ۵۰ اینچ اکنون حدود ۶۰ میلیون تومان قیمت دارد.»

خرید ماشین ظرفشویی؛ آرزوی از یاد نرفتنی
آن طرف خیابان و در یکی از پاساژهای فروشندگان اجناس ایرانی در بازار امین‌حضور، فروشنده‌ای نشسته و دفتر حساب و کتابش را ورق می‌زند. درباره تغییر قدرت خرید جهیزیه در میان مردم، می‌گوید: «۳-۴ ماه اخیر، نسبت به گذشته بسیار فرق کرده است. وقتی مشتری می‌آید، دنبال یخچال ۴۰ میلیون تومانی است، درحالیکه یک یخچال ۱۴ فوت ایرانی، حدود ۵۸ تا ۶۲ میلیون تومان قیمت دارد و با این احتساب، اگر کسی بخواهد یخچال معمولی ایرانی بخرد و نه ساید بای ساید یا دوقلو، باید برای یک مدل متوسط از برندهای ایرانی تقریباً حدود ۱۰۰ میلیون تومان هزینه کند و خرید یک لباسشویی معمولی ۸ کیلویی، حدود ۷۵ تا ۸۰ میلیون تومان است.»
این فروشنده وقتی به وضعیت فروش ماشین لباسشویی می‌رسد نیز می‌گوید: «ماشین ظرفشویی که دیگر عملاً از سبد خرید خیلی از خانواده‌ها حذف شده و خرید آن تبدیل به آرزو شده است. قیمت یک ماشین ظرفشویی حدود ۹۰ میلیون تومان است. در مجموع اگر یک خانواده بخواهد سه قلم اصلی جهیزیه شامل یخچال، لباسشویی و ظرفشویی را با مدل‌های متوسط تهیه کند، باید حدود ۲۸۰ میلیون تومان هزینه کند. در کنار این سه قلم، اگر گاز فردار هم بخواهند اضافه کنند که اکنون حدود ۷۰ میلیون تومان قیمت دارد؛ در حالیکه دو سال پیش همین گاز ۱۲ میلیون تومان بود.»
وی ادامه می‌دهد: «تا سه سال پیش همه فاکتورهای ما مربوط به جهیزیه بود. اما الان بیشتر خریدها تک‌قلمی شده؛ مثلاً برای خانه‌های دانشجویی یا مجردی است، ولی برای جهیزیه خیلی کم شده چون به خاطر شرایط و قیمت، ازدواج کم شده است. وقتی صبح یک جنس را ۶۰ میلیون تومان می‌فروشیم، عصر همان را باید ۶۷ میلیون تومان بخریم و قیمت‌ها اصلا ثبات ندارد.»
تقاضای نوعروسان برای خرید کالاهای خط‌ و خش‌دار برای جهیزیه
این فروشنده درباره آخرین فروش جهیزیه خود می‌گوید: «آخرین بار حدود سه روز پیش برای جهیزیه فروش داشتیم؛ یک یخچال دوقلو حدود ۱۸۵ میلیون تومان، یک لباسشویی ایرانی حدود ۸۳ میلیون تومان، یک ظرفشویی حدود ۸۸ میلیون تومان و یک گاز طرح‌فر حدود ۲۵ میلیون تومان شد که مجموع آن معادل ۵۰۰ میلیون تومان بود.
او در ادامه در پاسخ به سوالی درباره افزایش تقاضا برای خرید کالاهای ویترینی در میان مردم، این موضوع را تایید می‌کند و می‌گوید: «در این مدت خیلی باب شده که برای جهاز برخی از مشتری‌ها دنبال یخچال‌های خط‌ و خش‌دار یا دست و دوم یا بدون کارتن آمده‌اند.»

خریدهای تک قلمی برای جهیزیه
یکی دیگر از فروشندگان باسابقه بازار امین‌حضور که حدود ۳۰ سال در حوزه فروش تخصصی لوازم خانگی فعالیت دارد نیز، می‌گوید: «تا یکی دو سال پیش، مصرف‌کنندگان بیشتر روی برند حساس بودند؛ اما حالا مشکل عمده خریداران، «قیمت» است. به طور مثال، مشتری با ۲۰۰ میلیون تومان بودجه برای خرید وارد مغازه می‌شود. این درحالیست که برای خرید حداقلی سه قلم اصلی شامل یک لباسشویی دوقلو، یک یخچال معمولی ۲۷ فوت و یک ظرفشویی ساده، باید حداقل حدود ۲۵۰ میلیون تومان پول داشته باشد.
به گفته وی «در حال حاضر ارزان‌ترین یخچال ۱۴ فوت که بیشتر برای دفتر یا استفاده‌های خیلی معمولی استفاده می‌شود، ۴۲ میلیون تومان قیمت دارد. یعنی یک کارمند باید حداقل یک یا دو ماه کل حقوقش را کنار بگذارد تا فقط بتواند یک یخچال بخرد. همچنین ماشین ظرفشویی که تا دو سال پیش جزو بایدها محسوب می‌شد، اکنون به دلیل شدت نوسان قیمت‌ها و کمبود کالا در بازار، نیست. لباسشویی دوقلو یا دستی که تا ۲۰ سال پیش تقریباً استفاده نمی‌شد و تا هفت، هشت سال پیش هم جزو کالاهای مرسوم بازار نبود، حالا مردم دوباره برای خرید به سراغش می‌آیند؛ چون ترجیح می‌دهند به جای خرید یک لباسشویی ۱۰۰ میلیونی، مدل دستی بخرند.»
او ادامه می‌دهد: «الان کار ما شبیه فروشنده‌های دلار شده است. یعنی شرایط بازار طوری شده که لحظه‌ای که یک جنس را می‌فروشیم، بلافاصله باید با شرکت تماس بگیریم تا قیمت جدید بگیریم و ببینیم که آیا شرکت آن جنس را با آن قیمت به ما می‌فروشد یا خیر؟.»
این فروشنده در ادامه صحبت‌هایش، درباره وضعیت خرید جهیزیه نسبت به سال گذشته توضیح می‌دهد: «فروش جهیزیه خیلی ضعیف شده است. قبلاً خانواده‌ها چند قلم را با هم می‌خریدند، اما الان مردم می‌گویند این ماه یک قلم می‌خرم، چند ماه بعد قلم بعدی را می‌خرند، باوجود اینکه می‌دانند چند ماه بعد قیمت‌ها بالاتر می‌رود، اما چون نقدینگی ندارند، مجبورند خریدشان را تکه‌تکه انجام دهند.»
یکی دیگر از فروشندگان نیز در توضیح شرایط فعلی بازار و تغییر الگوی خرید مردم به ایسنا توضیح می‌دهد: «قبلاً بیشتر مشتری‌هایی که برای جهیزیه می‌آمدند، یخچال دوقلو می‌خریدند، اما الان قیمت یک یخچال دوقلو حدود ۲۰۰ میلیون تومان است و مردم به سمت خرید یخچال‌های کوچک‌تر رفته‌اند. اگر بخواهیم یک یخچال ایرانی ساده معرفی کنیم حداقل ۴۸ میلیون تومان است. قیمت ماشین لباسشویی‌ که قبلاً حدود ۳۲ میلیون تومان بود، الان به ۸۵ میلیون تومان رسیده و ماشین ظرفشویی ایرانی هم حدود ۱۰۰ میلیون تومان قیمت دارد.»
از آنجایی که اکثر فروشندگان اعلام کرده‌اند ماشین ظرفشویی عملاً از سبد خرید بسیاری از خانواده‌ها حذف شده است. این فروشنده نیز در تایید صحبت هم‌صنفی‌هایش می‌گوید: «الان دیگر کمتر کسی سراغ ظرفشویی می‌رود. گاهی خانواده‌هایی که توان مالی خوبی دارند ماشین ظرفشویی می‌خرند که البته این خرید هم برای جهیزیه نیست.»
او درباره وضعیت فروش اجناس برای جهیزیه می‌گوید: «حدود ۶-۷ ماهی است که فروش یکجا برای جهیزیه نداشته‌ایم؛ یعنی خانواده عروس و داماد با هم می‌آیند، پچ پچ می‌کنند و داماد که خرید سه قلم را بر عهده دارد، می‌گوید یواشکی به ما می‌گوید یک مدل پایین‌تر بدهید که خرید سه قلم برایم حدود ۲۰۰ میلیون تومان تمام شود.»

در کنار یخچال، ماشین لباسشویی، ماشین ظرفشویی و اجاق گاز، قیمت دیگر اقلام ضروری جهیزیه نیز در بازار قابل توجه است؛ اقلامی مانند جاروبرقی، اتو، سرویس قابلمه و سرویس چوب که برای شروع یک زندگی مشترک در دنیای امروز جز وسایل اولیه و موردنیاز خانه محسوب می‌شود. در بازار، سرویس قابلمه نیز بسته به جنس، تعداد پارچه و برند قیمتها متفاوت است. سرویس‌های ساده با کیفیتی متوسط، معمولا از ۸ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان قیمت دارند و گرانترین آنها با برند خارجی تا ۲۸۱ میلیون تومان به فروش می‌رسد.
قیمت سرویس قاشق و چنگال نیز بسته به تعداد پارچه، برند و کیفیت متفاوت است؛ مدل‌های معمولی ایرانی برای ۶ نفر از حدود ۸۰۰ هزار تومان آغاز می‌شوند و برخی برندهای خارجی با قیمت‌هایی تا ۴۹۹ میلیون تومان به عنوان سرویس‌های لاکچری فروخته می‌شوند. قیمت قوری و کتری با برند ایرانی از حدود ۳ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان شروع می‌شود که این قلم از وسیله ضروری آشپزخانه نیز بسته به نوع جنس و برند و مدل، قیمت‌های متفاوتی دارد.
سرویس پلاستیک آشپزخانه نیز در یکی از برندهای محبوب ایرانی نیز از حدود ۱۷ میلیون تومان قیمت دارد و بسته به نوع و تعداد پارچه تا ۵۲ میلیون تومان نیز به فروش می‌رسد.
در بخش سرویس چوب، شامل تخت، کمد، میز آرایش و پاتختی، قیمت مدل‌های ساده MDF از حدود ۱۰ میلیون تومان شروع می‌شود و مدل‌های گران‌تر و تمام چوب با قیمت‌هایی چند صد میلیون تومانی عرضه می‌شوند. مبلمان هم با مدل‌های ساده و بسیار معمولی نیز از حدود ۳۰ میلیون تومان قیمت‌گذاری شده‌اند و براساس جنس پارچه، چوب و نوع طراحی و رنگ قیمت آنها به چند صد میلیون تومان می‌رسد.
بررسی قیمت‌های لوازم برقی کوچک نیز نشان می‌دهد قیمت‌ها متنوع و در عین حال با تغییراتی همراه بوده‌اند. جاروبرقی‌های ایرانی معمولی، بسته به برند، از حدود ۸ تا ۱۱ میلیون تومان آغاز می‌شوند و در مدل‌هایی با برندهای خارجی نیز قیمت‌ها از این ارقام بسیار فراتر می‌رود. قیمت اتو نیز در مدل‌های معمولی با برند ایرانی نیز از ۳ میلیون و ۶۵۰ هزارتومان شروع می‌شود و تا ۹ میلیون تومان و بالاتر قیمت دارد.
در همین راستا نیز یکی از فروشندگان لوازم برقی بازار امین حضور نیز می‌گوید: «سرخ‌کن با برند خارجی که قبلاً حدود ۱۲ میلیون تومان بود، الان به ۲۴ یا ۲۵ میلیون تومان رسیده که مردم دیگر این مدل‌ها را نمی‌خرند. به طور مثال دستگاه اسپرسوساز مدتی بود که باب شده بود، اما اکنون فروش آن بسیار کم شده است. کالاهای ایرانی هم خیلی گران شده‌اند؛ به طور مثال یک چای‌ساز ایرانی که قبل از عید حدود ۶ میلیون تومان بود، الان حدود ۱۰ میلیون و ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار تومان رسیده و ما باید حداقل حدود ۱۱ میلیون تومان بفروشیم و طبیعتا مردم می‌گویند یک کتری می‌خریم؛ بدون دردسر.»
وی درباره وضعیت کف و سقف قیمت اقلام ضروری مانند اتو ادامه می‌دهد: «کف قیمت یک اتو حدود ۳ میلیون و ۸۰۰ تومان است، درحالیکه قبل از عید بهترین اتوی خارجی ۱۱ میلیون تومان بود که قیمت آن به ۲۶ میلیون تومان رسیده است.»
این فروشنده معتقد است «موج جدید گرانی با سال‌های قبل تفاوت دارد؛ همه ما گرانی‌ها را قبلاً هم حس می‌کردیم، اما گرانی این دفعه برای خود ما که کاسبیم هم... چیزی شبیه به اصحاب کهف شده است. به طور مثال قبل از عید یک سرخ‌کن ۱۰ میلیون تومان بود، درحالیکه اکنون ۱۷ میلیون تومان قیمت دارد یا یک سرخ‌کن خارجی که قبلا ۱۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان قیمت داشت اکنون خرید ما ۲۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان است.»

این فروشنده با اشاره به قیمت‌های بالای اقلام خارجی ادامه می‌دهد: دیگر یکسری اقلام خارجی را از سبد فروش خود حذف کرده‌ام، زیرا یک بار موتور سه چرخ یکی از بهترین برندهای خارجی لاکچری معادل ۱ میلیارد و ۵۰۰ هزار تومان است. شیکر این برند خارجی قبل از عید حدود ۵ میلیون تومان بود، الان ۱۰ یا ۱۱ میلیون تومان رسیده است.
به گفته این فروشنده، خرید اقلام برای جهیزیه به‌ صورت یکجا کاهش پیدا کرده است؛ آخرین خرید جهیزیه‌ای که داشتیم خرید یکی از اقوام بود. اگر فامیل نبود شاید همان هم انجام نمی‌شد. دیگر مثل قبل نیست که خانواده بیایند و یک‌جا فاکتور کامل ببندند. الان مردم این ماه دو-سه قلم می‌خرند و چند ماه بعد دوباره برای چند قلم دیگر برمی‌گردند. خیلی وقت است که کسی نیامده و یکجا همه اقلام را فاکتور کند.

این فروشنده درباره تأثیر محدودیت واردات و جهش نرخ ارز بر بازار می‌گوید: قبلاً هم جنس خارجی گران بود، اما مردم اگر می‌خواستند باوجود سختی‌هایش بالاخره می‌خریدند. الان قیمت‌ها به جایی رسیده که حتی اگر مشتری بخواهد هم، نمی‌تواند خرید کند. البته این گرانی اخیر به نظر به خاطر نبود بار است، چراکه بر مبنای قیمت فعلی دلار، قیمت سرخکن باید حدود ۱۵ میلیون تومان باشد نه اینکه ۲۵ میلیون تومان بشود.
او درباره فروش اقساطی نیز توضیح می‌دهد: «قبلاً اقساطی می‌فروختیم، اما الان دیگر برای فروشنده صرف نمی‌کند. یک آبمیوه‌گیری چینی را ۱۰ میلیون و ۶۰۰ هزار تومان فروخته‌ام که مشتری قسط اولش را داده اما حالا همان جنس را باید ۱۴ میلیون تومان بخرم و به همین دلیل فروش اقساطی را بستم.»
به گزارش ایسنا، با این تفاسیر، اگرچه بخشی از سیاست‌های حمایتی دولت از جمله پرداخت وام ازدواج ۳۰۰ میلیون تومانی برای هر یک از زوجین، به‌عنوان ابزاری برای تأمین نیازهای اولیه زوجین تمرکز دارد، اما باتوجه به قیمت‌های اجناس بازار، حتی باوجود صرفه‌جویی در خرید و خط خوردن برخی کالاها برای شروع زندگی مشترک، به نظر می‌رسد که باز هم ضرورت افزایش مبلغ این وام بیش از گذشته احساس می‌شود و انتظار می‌رود که دولت در این زمینه توجه لازم را داشته باشند تا با وجود افزایش قیمتها و همچنین تاکید بر سیاستهای کلی جمعیت رغبت جوانان برای ازدواج افزایش یابد.

چراکه، مرور شاخص‌های جمعیتی نیز بیانگر آن است که روند ازدواج و فرزندآوری در سال‌های اخیر با کاهش همراه بوده به طوری که طبق اظهارات اخیر مرضیه وحیددستجردی- دبیر ستاد ملی جمعیت، در سال ۱۴۰۳ نرخ باروری ۱.۴۴ و در سال ۱۴۰۴ نرخ باروری کل ۱.۳۴ بوده که اگر با این فرمان جلو برویم در سال ۲۱۰۰ میلادی، ۳۱ میلیون جمعیت خواهیم داشت و جمعیت آنقدر کوچک خواهد شد که از صحنه جغرافیایی دنیا حذف می‌شویم.
از همین رو اجرای سیاست‌های حمایتی قوی از جوانان برای آغاز زندگی مشترک خود می‌تواند اهرمی تعیین کننده‌ بر افزایش نرخ رشد جمعیت باشد.

خرید یک سرویس «جهیزیه» چند؟/ لوازم اِستوک در لیست جهیزیه نوعروس‌ها