سه عامل ریزش طلای جهانی

سه دلیل اصلی که برای ریزش نرخ جهانی طلا اعلام شده عبارتند از: کمرنگ شدن چشم‌انداز صلح در خاورمیانه و در نتیجه آن تداوم اختلال در تنگه هرمز، افزایش احتمال ماندگاری درگیری کشورها با تورم بالا و در نتیجه آن احتمال بالا نگه داشتن نرخ‌های بهره توسط بانک‌های مرکزی و حرکت سرمایه به سمت دارایی‌هایی با بازدهی مانند خرید اوراق خزانه و بازار سرمایه. با این حال کارشناسان معتقدند ریزش طلا به محدوده قیمتی پایین‌تر از ۴۱۷۰ دلار را می‌توان بیشتر ناشی از ترس بازار از نرخ بهره بالاتر برای مدت طولانی‌تر دانست تا صرفا اخبار جنگ. روز گذشته ریزش نرخ جهانی طلا بیشتر از رشد نرخ دلار بر بازار سکه و طلای داخلی اثرگذاشت. روز چهارشنبه، اسکناس دلار با هزار تومان افزایش نسبت به ‌روز قبل در رقم ۱۷۵ هزار تومان به فروش رسید. اما هر گرم طلای ۱۸عیار به پایین ترین نرخ از ۷ اردیبهشت ماه تاکنون کاهش یافت و در محدوده ۱۷‌میلیون و ۸۰۰ هزار تومان معامله شد.
۱۰روز نخست ماه ژوئن برای بازار طلا تاریخ ساز شدند. هفته گذشته میلادی چند گزارش رسمی از وضعیت بازار کار آمریکا در ماه مه منتشر شد که از پایداری وضعیت اشتغال در این کشور خبر داد و روز گذشته وضعیت تورم مصرف‌کننده منتشر شد که مطابق با انتظارات بازار بود. فدرال رزرو آمریکا به عنوان مهم‌ترین بانک مرکزی جهان، تغییر یا عدم تغییر در نرخ بهره را با توجه به این دو آمار انجام می‌دهد. ماه مه سومین ماه درگیری نظامی آمریکا با ایران است که به سبب آن حمل‌ونقل از تنگه هرمز که مسیری راهبردی برای تجارت جهانی به‌خصوص بازار انرژی است، با اختلال مواجه شد. بازارها انتظار دارند با توجه به تداوم رشد تورم و پایداری وضعیت اشتغال، به‌خصوص در شرایطی که چشم‌انداز رفع درگیری در ابهام است، کنترل تورم به اصلی‌ترین دغدغه فدرال‌رزرو آمریکا تبدیل شود. روز گذشته که هم گزارش تورم منتشر شد و هم اخبار مربوط به حمله آمریکا به ایران، مشخص شد که عامل غالب در بازار طلا همچنان نگرانی از تورم، نرخ‌های بهره بالا و بازده اوراق خزانه آمریکا است. به‌همین دلیل، اثر منفی سیاست پولی انقباضی بر طلا همچنان از اثر مثبت «پناهگاه امن بودن» آن قوی‌تر ارزیابی می‌شود. روز گذشته، با توجه به اخبار تشدید درگیری نظامی در جنوب ایران، دلار با افزایش قیمت روبه‌رو شد و هر اسکناس آمریکایی در صرافی‌های تهران ۱۷۵ هزار تومان معامله شدند. همچنین نرخ تتر نیز تا سطح ۱۷۸.۴ هزار تومان افزایش یافت. با این حال نرخ‌ها در بازار فیزیکی طلا به دلیل افت ارزش قیمت طلا در بازار جهانی با افت همراه شدند.
روز گذشته سکه طلای طرح جدید در رقم ۱۸۰‌میلیون تومان، نیم‌سکه در رقم ۹۲‌میلیون و ۵۰۰ هزار تومان و ربع‌سکه طلا در رقم ۵۱‌میلیون تومان به فروش رسیدند. این ارقام همگی پایین ترین سطوح قیمتی ثبت شده از اوایل اردیبهشت ماه(زمانی که نرخ آزاد دلار در کانال قیمتی ۱۵۰ هزار تومان قرار داشت) تاکنون هستند. طلای ۱۸ عیار نیز در روز گذشته بار دیگر به کانال ۱۷‌میلیون تومان بازگشت و در رقم ۱۷‌میلیون و ۸۲۶ هزار تومان به فروش رسید. کارشناسان معتقدند در صورتی که در روز‌های آینده روند نزولی نرخ طلای ۱۸عیار ادامه‌دار باشد و اگر به محدوده قیمتی پایین تر از ۱۷‌میلیون و ۴۰۰ هزار تومان وارد شود، احتمال ورود به کانال ۱۶‌میلیون تومان افزایش خواهد یافت.

اثرگذاری روند نزولی طلای جهانی بر بازار داخلی در روزهای اخیر باعث شده در حال حاضر کارشناسان داخلی اصلی‌ترین عامل موثر بر نرخ طلا را بازار جهانی و نه نرخ دلار در اقتصاد داخلی قلمداد کنند. بر این اساس روند نرخ جهانی طلا و عوامل اثرگذار بر آن اهمیت زیادی پیدا کرده است.

۸ پیام مهم گزارش تورم آمریکا برای سرمایه‌گذاران

اگر گزارش تورم ماه ‌مه آمریکا در کنار داده‌های اشتغال و تحولات اخیر بازار طلا بررسی شود، نشان‌دهنده چند پیام مهم برای سرمایه‌گذاران است. نخست این که «تورم بزرگ‌ترین اقتصاد دنیا در حال شتاب گرفتن است». تورم آمریکا در سه ماه متوالی اخیر روند افزایشی ثبت کرده تا جایی که در ماه مه به ۴.۲درصد رسید. این رقم بالاترین میزان از آوریل ۲۰۲۳(۴.۹ درصد) تاکنون است که یعنی نرخ تورم سالانه در آمریکا رکورد ۳۶ ماه اخیر گزارش شده را شکست. تورم ماه مه اعلام کرد که روند نزولی تورم که فدرال‌رزرو مدت‌ها برای آن تلاش کرده بود، متوقف شده و حتی نشانه‌هایی از بازگشت فشارهای تورمی دیده می‌شود.
دومین پیام گزارش تورم روز گذشته آن است که «عامل اصلی تورم شوک انرژی است». این موضوع به معنای آن است که دقیقا از چیزی که بازار از آن می‌ترسید به وقوع پیوسته است. تنش‌های ایران و آمریکا و اختلال در تنگه هرمز باعث جهش قیمت نفت شده و این اثر اکنون وارد داده‌های تورمی آمریکا شده است. در ماه گذشته میلادی رشد هزینه‌های انرژی نسبت به ماه مشابه سال قبل ۲۳.۵ درصد و رشد قیمت بنزین بیش از ۴۰ درصد گزارش شد. درگیری با ایران باعث بحران در حوزه انرژی شده که این بحران هم به رشد قیمت نفت و هم به رشد هزینه‌های حمل‌ونقل و هم رشد هزینه‌های تولید در این حوزه مربوط بوده است و در نتیجه آن تورم افزایش یافت. تحقق این روند به اصلی ترین ترس بازار دامن میزند«تورم آمریکا ناشی از طرف عرضه است».
نکته مهم در این خصوص آن است که فدرال‌رزرو معمولا با افزایش نرخ بهره می‌تواند تورم ناشی از طرف تقاضای اقتصاد را کاهش دهد. اما مشکل فعلی این است که منشأ تورم، افزایش هزینه انرژی و محدودیت عرضه است و این نوع تورم به‌راحتی با افزایش نرخ بهره مهار نمی‌شود. به همین دلیل بازار نگران است که بانک مرکزی مجبور شود برای مدت طولانی‌تری نرخ‌های بهره را بالا نگه دارد. نکته مهم دیگری که روز گذشته مشخص شد آن است که «احتمال افزایش نرخ بهره بیشتر شد». تا قبل از آمار اشتغال و آمار تورم ماه مه، بازار فقط احتمال محدودی برای افزایش نرخ بهره قائل بود. اما اکنون سه گزارش اشتغال قوی متوالی و وقوع تورم ۴.۲ درصدی، همراه با جهش قیمت انرژی، همگی از موضع سخت‌گیرانه‌تر فدرال‌رزرو حمایت می‌کنند. بازار اکنون بیشتر از قبل احتمال می‌دهد که نه تنها نرخ بهره تا پایان سال کاهش پیدا نکند بلکه یک افزایش نیز تا پایان ماه دسامبر رخ دهد.
کارشناسان معتقدند «اصلی‌ترین دلیل سقوط طلا» اثرگذاری بحران خاورمیانه بر اقتصاد آمریکا است. بسیاری انتظار داشتند بحران خاورمیانه از طلا حمایت کند، اما این اتفاق در جهت مخالف رخ داد. دلیل این موضوع آن است که بازار نتیجه گرفت افزایش قیمت انرژی باعث افزایش تورم می‌شود و در نتیجه آن نرخ بهره و بازده اوراق دولتی افزایش می‌یابد که این موضوع بر طلا به عنوان یک دارایی بدون بازدهی فشار کاهشی وارد خواهد کرد. بنابراین اثر منفی نرخ بهره از اثر مثبت پناهگاه امن بودن طلا قوی‌تر شد ولی همچنان تورم سایر کشور‌ها نیز مهم است. اگر سایر بانک‌های مرکزی نیز پا به پای فدرال‌رزرو نرخ بهره را تغییر دهند و حتی بیشتر افزایش دهند احتمال کاهش اثر بالاماندن نرخ بهره بر طلا افزایش می‌یابد.
به طور کلی وقتی تورم بالا می‌رود، سرمایه‌گذاران بازده بیشتری مطالبه می‌کنند و قیمت اوراق کاهش می‌یابد و بازده اوراق افزایش پیدا می‌کند. گزارش تورم آمریکا برای سومین ماه جنگ با ایران نشان داد که «بازده اوراق خزانه آمریکا احتمالا بالا می‌ماند» و هرچه بازده اوراق بالاتر باشد، رقابت برای طلا سخت‌تر می‌شود.
همچنین حالا پیش‌بینی‌هایی که برای شاخص دلار می‌گفتند احتمالا تا پایان سال روند نزولی محدود یا مایل به نزولی را طی کند، با گزارش روز گذشته کم کم به فراموشی سپرده خواهند شد. وقتی احتمال کاهش نرخ بهره کاهش یافته و حتی لغو شده و احتمال افزایش نرخ بهره بیشتر شده، سرمایه جهانی به سمت دارایی‌های دلاری با بازده حرکت می‌کند و این موضع یعنی«دلار آمریکا حمایت می‌شود» و معمولا دلار قوی برای طلا خبر خوبی نیست. اما مهم‌ترین موضوع این است که گزارش تورم آمریکا، تمرکز فعلی بازارها را به نمایش گذاشت. کارشناسان معتقدند، بازار اکنون دیگر صرفا روی جنگ ایران و آمریکا تمرکز ندارد، بلکه در حال حاضر تمرکز اصلی بازار این است: «آیا بحران انرژی ناشی از تنگه هرمز می‌تواند موج جدیدی از تورم جهانی ایجاد کند؟» بسیاری از صاحب‌نظران معتقدند گزارش تورم ماه مه اولین نشانه جدی را داد که پاسخ ممکن است بله باشد.