اثر نقاط واژگونی در بازارها

به گزارش بلومبرگ، این نقاط، آستانه‌هایی بحرانی در سامانه‌های طبیعی زمین مانند اقیانوس‌ها، یخچال‌های طبیعی، جنگل‌ها و جو هستند که با عبور از آنها، تغییراتی ناگهانی، برگشت‌ناپذیر و بسیار مخرب رخ می‌دهد. اگرچه تا چند سال پیش چنین سناریوهایی صرفا ریسک‌هایی دور از انتظار تلقی می‌شدند، اکنون بسیاری از مدیران سرمایه‌گذاری آنها را در تحلیل پرتفوی و مدیریت ریسک خود لحاظ می‌کنند. شرکت‌هایی مانند Standard Life و Allianz Global Investors اعلام کرده‌اند که در حال توسعه مدل‌هایی برای ارزیابی اثر نقاط واژگونی بر دارایی‌های خود هستند. «استاندارد لایف» قصد دارد با اجرای شبیه‌سازی‌هایی روی پرتفوی ۳۱۷‌میلیارد پوندی خود، میزان آسیب‌پذیری سرمایه‌گذاری‌ها را در برابر این خطرات بسنجد. به گفته مدیر تحقیقات سرمایه‌گذاری پایدار این شرکت، تا اواسط سال ۲۰۲۸، بی‌توجهی به چنین ریسک‌هایی دیگر با استانداردهای رایج صنعت سرمایه‌گذاری سازگار نخواهد بود.
دلیل این تغییر نگرش، سرعت نگران‌کننده گرمایش زمین است. جهان در سال ۲۰۲۴ برای نخستین بار به‌طور موقت از آستانه ۱.۵ درجه سانتی‌گراد گرمایش نسبت به دوران پیشاصنعتی عبور کرد و بر اساس پیش‌بینی‌های کنونی، دمای زمین تا پایان قرن ممکن است تقریبا دو برابر این مقدار افزایش یابد. بررسی‌ها نشان می‌دهد بازار بدهی و همچنین دارایی‌های غیرنقدشونده مانند املاک، از نخستین بخش‌هایی خواهند بود که در صورت تشدید این ریسک‌ها با افت ارزش مواجه می‌شوند. همچنین پرتفوی وام‌های رهنی بانک‌ها نیز در افق بلندمدت در معرض خطر قابل‌توجهی قرار دارد. تغییرات اقلیمی ممکن است پس از عبور از آستانه، طی سال‌ها یا دهه‌ها آشکار شوند، اما دیگر امکان بازگرداندن شرایط به حالت قبل وجود نخواهد داشت.
در این راستا، سازمان مقررات احتیاطی بریتانیا(PRA) از بانک‌ها و شرکت‌های بیمه خواسته است ریسک‌های اقلیمی غیرخطی و برگشت‌ناپذیر را در ارزیابی‌های خود لحاظ کنند و هشدار داده است که داده‌های تاریخی دیگر مبنای مناسبی برای پیش‌بینی ریسک‌های آینده نیستند. با این حال، مدیران سرمایه‌گذاری تاکید می‌کنند که پیش‌بینی دقیق زمان وقوع نقاط واژگونی تقریبا غیرممکن است، اما شواهد علمی نشان می‌دهد برخی از آنها، مانند ذوب بخچال‌های دائمی یا اختلال در AMOC، ممکن است طی ۱۵ تا ۲۰ سال آینده رخ دهند. از این رو، برخی صندوق‌های بازنشستگی، از جمله صندوق بازنشستگی کارکنان دانشگاه‌های بریتانیا(USS)، این خطرات را در تحلیل‌های پنج تا ده‌ساله خود نیز مدنظر قرار داده‌اند.

کندی روند جهانی کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای نیز سبب شده برخی سرمایه‌گذاران نسبت به موفقیت گذار انرژی خوش‌بین نباشند و خود را برای بدترین سناریوها آماده کنند. نقاط واژگونی اقلیمی برخلاف بحران‌هایی چون جنگ یا همه‌گیری، شوک‌هایی برگشت‌ناپذیرند که پس از وقوع امکان بازگشت به وضعیت پیشین را از بین می‌برند. این شوک‌ها می‌توانند برای دهه‌ها یا حتی قرن‌ها اقتصاد، بازارهای مالی و زندگی بشر را با پیامدهایی عمیق و ماندگار روبه‌رو کنند.